شرح مثنوى — صفحة 88

ن 49 2 - ك 22 30 نى قماش : چه اينها بوجهى مظاهر اسماء و بوجهى علم و قدرت خدااند اَحاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ رَحمَةَ وَعِلما الى غير ذلك و اگر حقيقت دنيا را دانستى معنى آيه شريفه را بدانى كه فرموده * ( مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ اَلآخِرَةِ نَزِدْ لَه فِي حَرْثِه وَمَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ اَلدُّنْيا نُؤْتِه مِنْها وَما لَه فِي اَلآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ 42 : 20 . ( 1 ) و مشكل نشود بر تو آن چه مىگويند كه مىبينم بسيارى را كه دنيا را مىخواهند و نمىدهد ، و جواب مىدهند كه كلمهء مِن تبعيضيه است اى نؤته بعضها . و تحقيق آن است كه مىدهيم طالب دنيا را از دنيا من حيث إنّها دنيا . و آن نيست مگر تعلقات و نيست نيز مگر حدود و تعينات و نقايص و امكانات ، و اينها را به نحو و فور و تكاثر داده به اهل دنيا و ثمر برداشته‌اند از تشويش و تعب و نصب ، چنان كه پوشيده نيست بر ناظرين به نور الله .

و مراد از يقين در قوله تعالى * ( وَاُعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ اَلْيَقِينُ 15 : 99 ( 3 ) مرگ است چنان كه مفسرين فرموده‌اند . بلى بايد عمل نديد چنان كه در نفى اسباب شرح داديم .