فصل [ 3 ] : خوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله
ابن عباس ، انس بن مالك ، ابن مسعود و كسانى ديگر در حديثى متداخل گفتهاند : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به ديدار بيماران مىرفت ، در تشييع جنازه شركت مىكرد ، به كسى كه او را هرچند به مشتى خرماى نامرغوب دعوت مىكرد پاسخ مىداد و مىفرمود : اگر مرا به خوردن سردستى فراخوانند پاسخ مىدهم و اگر به من پاچهاى هديه كنند مىپذيرم . « 1 » او با دارا و نادار دست مىداد ، در سلام كردن پيشدستى مىكرد ، با بينوايان و ضعيفان همنشين مىشد ، عبا مىپوشيد ، در كوچه و بازار راه مىرفت ، بر الاغ مىنشست ، بر زمين نشسته ، غذا مىخورد و مىگفت : من يك بندهام و همانگونه غذا مىخورم كه يك بنده مىخورد . او شوخى مىكرد و در مزاح خود جز حق نمىگفت . يكبار با پيرزنى شوخى كرد و به او فرمود : پيران به بهشت نمىروند . آن زن گريست و بىتابى نشان داد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين آيه را برايش خواند : إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً * فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً * عُرُباً أَتْراباً . « 2 » او خود زانوى اشتر مىبست ، شتران را به چرا مىبرد ، كفش پينه مىزد ، جامه وصله مىكرد ، دلو تعمير مىكرد و مىگفت : مرا بر آنكه در ظلمتهاى سهگانه خداى را تسبيح گفته است « 3 » برترى مدهيد - مقصود او يونس بود و در حالى اين سخن را مىگفت كه بيگمان او خود از وى و از همهء پيامبران برتر بود ، امّا او مىخواست حق فروتنى را بگزارد . روزى مردى را نزد او آوردند . بر اندام آن مرد لرزه افتاد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : راحت باش ! من تنها انسانى چون شما هستم ، نه پادشاهم و نه ستمگر ؛ تنها پسر زنى هستم كه گوشت خشك مىخورد . « 4 »