لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ « 1 » تا پايان آيه . در سورهء مجادله پنج آيه وجود دارد كه در هريك از آنها نام « اللّه » در يك ، دو و تا پنج مورد آمده است . دو آيه هست كه به حرف ذال ختم مىشود و هردو نيز در سورهء هود قرار است : بِعِجْلٍ حَنِيذٍ « 2 » و عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ « 3 » . سورهاى هست كه همهء آيههايش مگر آيهء نخست به الف ختم مىشوند . اين ، سورهء بنى اسرائيل است و در همين سوره سه آيه هست كه به كلمه « رسولا » ختم مىشوند « 4 » . مجاهد دربارهء عبارت وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ « 5 » گفته : مقصود بافندگان است . ابن عباس در آيهء ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ « 6 » گفته : مقصود آن است كه ابراهيم عليه السّلام خود از آنان پذيرايى مىكرد . على بن ابى طالب عليه السّلام دربارهء آيهء وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ « 7 » فرموده : خدا از اين بزرگوارتر است كه آنچه را در دنيا بر بندگان بخشوده است در آخرت از اين بخشايش بازگردد . سفيان بن عيينه دربارهء آيهء سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ « 8 » گفته : مقصود خداوند اين است كه آنان را از قرائت قرآن بىبهره مىكنم . ابو عمر از ثعلب نقل كرده كه دربارهء عبارت فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ « 9 » گفته : سخن خدا همه نيكو است ، امّا در همين سخن فرمان به قصاص هست و فرمان به عدالت و نيكى كردن نيز هست و از اين ميان ، نيكى كردن از عدالت نكوتر است .
اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — صفحه 434
پدیدآورندگان: عبد الملك الثعالبي النيسابوري
ص۴۳۴
پاورقی
( 1 ) . نور / 61 .
( 2 ) . هود / 69 .
( 3 ) . هود / 108 .
( 4 ) . اين سه آيه آيههاى 15 ، 93 و 94 سوره هستند . البته در همين سوره آيهء 95 نيز به كلمه رسولا ختم شده است - ت .
( 5 ) . شعراء / 111 : فرومايگان از تو پيروى كردهاند .
( 6 ) . ذاريات / 24 : ميهمانان ارجمند ابراهيم .
( 7 ) . شورى / 30 : و هرگونه مصيبتى به شما برسد به سبب دستاورد خود شماست و خدا از بسيارى درمىگذرد .
( 8 ) . اعراف / 146 : به زودى كسانى را كه در زمين به ناحق تكبر مىورزند از آياتم رويگردان سازم .
( 9 ) . زمر / 18 : بهترين آن را پيروى مىكنند .