156 - قطر :
نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « عَيْنَ الْقِطْرِ » . ابن عباس گفت : « عين الصّفر » ( چشمهء مس ) . چون ابن ازرق از او پرسيد : آيا عرب با اين مفهوم آشناست ، پاسخ داد : آرى ، آيا شعر شاعر را نشنيدهاى :
« 168 » يعنى : ديگهايى از مس خرد نشده به درون پاتيلهايى آهنى ريخته شد . [ اين كلمه در آيهء سبأ / 12 ، دربارهء آنچه خداوند براى سليمان مسخّر كرد ، آمده است : « وَ لِسُلَيْمانَ الرِّيحَ غُدُوُّها شَهْرٌ وَ رَواحُها شَهْرٌ وَ أَسَلْنا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ ، وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ مَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنا نُذِقْهُ مِنْ عَذابِ السَّعِيرِ » . يعنى : بادها را براى سليمان مسخّر كرديم كه يك ماه بامدادان و يك ماه شامگاهان مىوزيد و براى او چشمهء مس را جارى ساختيم و نيز از جنّيان كسانى كه در پيشگاه او به فرمان پروردگارش كار مىكردند و هر كدام از آنان از فرمان خداوند سر بر تابد به او از عذاب آن آتش افروخته مىچشانيم . همچنين است آيهء كهف / 96 ، در مورد سدّ ذو القرنين : « آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتَّى إِذا ساوى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قالَ انْفُخُوا حَتَّى إِذا جَعَلَهُ ناراً قالَ آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْراً » « براى من پارههاى آهن بياوريد . چون ميان آن دو كوه انباشته شد