68 - مرّة :
نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى » . ابن عباس گفت : « ذو شدّة فى أمر اللّه » ( آن كه در كار خدا مصمم و سختگير است ) ؛ و آنگاه به شعر نابغه ذبيانى استشهاد كرد :
يعنى : و اينجاست كه مردى صاحب تصميم و اهل حزم و تدبير را مىبينى . [ اين كلمه در آيهء نجم / 6 آمده است : « إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى * عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى * ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى * وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلى » . يعنى : اين نيست مگر وحيى كه به او مىرسد * او را آن فرشته بسيار نيرومند تعليم داده است * صاحب اراده و نيرويى است كه استيلا يافت * و او در افق بالا بود . اين صيغه تنها يك بار در قرآن به كار رفته ، امّا از همين ماده كلمات ذيل نيز آمده است : - « مرّة » ، 13 بار ؛ - « مرّتين » و « مرتان » ، 5 بار ؛ - « مرّات » ، 1 بار ؛ - افعال مشتق از مرور ، 11 بار ؛ - اسم فاعل « مستمر » ، 2 بار ؛ - افعل التفضيل از « مرارة » ، 1 بار در آيه قمر / 46 : « وَ السَّاعَةُ أَدْهى وَ أَمَرُّ » ( و آن لحظه ،