24 - نحاس :
ابن ازرق از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « و نحاس » . ابن عباس در پاسخ گفت : « هو الدّخان الّذى لا لهب فيه » ( دودى كه با زبانه آتش همراه نيست ) ؛ و چون از او پرسيد : آيا عرب با چنين مفهومى آشناست ، به اين شعر شاعر « 20 » استشهاد كرد : يضىء كضوء سراج السّلي - * ط لم يجعل اللّه فيه نحاسا يعنى : روشن مىكند به سان روشنى چراغ كه خداوند در آن دودى بدون زبانه آتش قرار نداده است . [ اين كلمه در آيهء الرحمن / 35 آمده است : « يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ * فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » . يعنى : بر شما شعلهاى بىدود يا دودى بىشعله فرستاده شود و با آن مقابله نتوانيد كرد * پس كدامين نعمت پروردگارتان را تكذيب مىكنيد . اين صيغه در قرآن كريم تنها يك بار آمده ، امّا از همين مادّه دو كلمه « نحس » و « نحسات » در آيات ذيل به كار رفته است : قمر / 19 : « إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ » « ما در روزى نحس كه پايان نداشت بر آنان بادى سخت فرستاديم » ؛ فصلت / 16 : « فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي أَيَّامٍ نَحِساتٍ » « پس در روزهايى نحس بر آنان بادى سخت فرستاديم » . تفسير « نحاس » به « زبانهاى از آتش ، بدون دود » تفسيرى تقريبى است و در كنار آن ، از