معارضهء به معنى مقابله است ( مقايسه و سنجش دو چيز با يكديگر ) و از همين سنخ است جمله ( عارضت الكتاب بالكتاب ) يعنى سنجيدم اين كتاب را به آن كتاب و روبرو كردم .
در فصل هشتم نوع 18 از اتقان گويد : « ابو بكر بن الانبارى گفته :
پروردگار تمام قرآن را يك جا به آسمان دنيا فروفرستاد و سپس در مدّت بيست و چند سال بطور پراكنده آن را وحى كرد ، هر سوره بر اثر امر تازهاى پديد مىآمد و هر آيه در پاسخ پرسندهاى نازل مىگشت و جبرئيل پيامبر اكرم را به جايگاه هر آيه و سوره آگاهى مىداد ، بنابراين اسلوب سورهها مانند اسلوب و سياق آيات و حروف قرآن است كه همه آنها از پيغمبر گرامى - صلّى اللّه عليه و آله - مىباشند و هركس سورهاى را پس و پيش كند نظم قرآن را بر هم زده است .
كرمانى در كتاب « البرهان فى علوم القرآن » گويد : ترتيب سورهها بدينسان نزد خداوند در لوح محفوظ هم به همين ترتيب است ، و بر همين نحو رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - هر سال قسمتى از قرآن را كه در آن سال بر او نازل شده بود با جبرئيل مقابله و رويارو مىنمود و در سالى كه جهان را بدرود حيات گفت دو بار مقابله كرد ، آخرين آيهاى كه نازل شده « و اتقوا يوماً ترجعون فيه الى اللّه » « 1 » بود كه جبرئيل ( از جانب خدا ) به آن بزرگوار دستور داد كه بين دو آيه ربا و دين قرارش دهد .
طيّبى گويد : قرآن نخستين بار يك جا از لوح محفوظ به آسمان
هامش
( 1 ) بقره 2 : 281 .