با اينكه در يك ركعت نماز واجب از خواندن دو سوره بعد از حمد نهى شده است . و واجب است ميان آن دو سوره « بسم اللّه الرحمن الرحيم » خوانده شود ، چون بسم اللّه . . . جزء سوره است .
فرمايش شيخ طوسى - قدس اللّه سره - به جواز ترك بسمله بين آن دو سوره نارسا است « 1 » و دليل موافق آن نيست و همينگونه است سوره ( 105 ) فيل و سوره ( 106 ) قريش .
مرحوم بحر العلوم در منظومه « الدّرة » گويد :
و و الضّحى و الانشراح واحدة * بالاتفاق و المعانى شاهدة
كذلك الفيل مع الايلاف * و فصل بسم اللّه لا ينافى
به اتفاق علماء سوره ضحى و انشراح يكى مىباشد و معانى آنها بر اين مطلب گواهى مىدهد .
همچنين سوره فيل با سوره ايلاف . و فاصله شدن بسم اللّه در ميان آنها با يكى بودنشان منافات ندارد . و اينكه اين حكم را به يك ركعت فريضه مقيّد كرديم بدين جهت است كه در نمازهاى مستحبى جايز است سورههاى زيادى خوانده شود و هرگاه چند سوره را با هم جمع كرد لازم است با هر سورهاى بسم اللّه بخواند .
سيوطى در اتقان ، نوع 19 گويد : « و در كامل هذلى از بعضى نقل شده كه « الضحى » و « أ لم نشرح » يك سوره مىباشند و امام فخر رازى در تفسيرش اين سخن را از طاوس و ديگرى [ عمر بن عبد العزيز ] نقل كرده است .
هامش
( 1 ) جواهر الكلام ، 10 : 24 .