كه امام حسين عليه السّلام كشته شد ، خروج مىنمايد . » « 1 »
11 . ابو بصير مىگويد : امام صادق عليه السّلام فرمود : « امام قائم عليه السّلام قيام نمىكند مگر در يكى از سالهاى فرد ، نه ، سه ، پنج و يك . » « 2 »
12 . معلّى بن خنيس در حديث نوروز ، از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : « آن روزى است كه ، در آن ، قائم ما اهل بيت و واليان حكومت الهى ظهور مىكنند و خداوند ، قائم عليه السّلام را بر دجال پيروز مىنمايد و او را بر خرابههاى كوفه به دار مىآويزد ، هيچ نوروزى نمىآيد مگر اينكه ما در آن روز ، منتظر فرج هستيم ، زيرا كه نوروز از روزهاى ماست ، ايرانيها آن را حفظ كردند و شما آن را ضايع نموديد . » « 3 »
گفتار ما
اگر كسى در احاديثى كه ذكر شد دقت نمايد متوجه مىشود كه نه رواياتى كه بر ظهور امام بعد از پر شدن زمين از عدل و داد ، دلالت دارد و نه رواياتى كه نشانههاى حتمى ظهور را بيان مىكند و نه هيچيك از روايات ديگر ، براى ظهور ، وقت تعيين نمىكنند ، بلكه فقط در صدد بيان علائم ظهور و آثار آن هستند .
امّا در مورد علم امام عليه السّلام به زمان ظهور ؛ معلوم است كه براساس رواياتى كه دلالت دارد بر اينكه امام به همهء حقايق عالم و آنچه بوده و هست و خواهد بود ، « 4 » آگاه است ، امام عليه السّلام زمان ظهور را مىداند و البته اين مطلب با رواياتى كه ذكر شد منافاتى ندارد زيرا مقصود از آن روايات اين است كه امام عليه السّلام تعيين وقت نمىفرمايد نه اينكه وقت ظهور را نمىداند ، بلكه مىتوان گفت ، جملهء انتهايى روايت اول كه فرمود :
« هيچيك از اسرار الهى نيست مگر اينكه اولياء خدا به دانستن آنها مخصوص شدهاند و آن راز نزد ايشان موجود است تا بر آنان حجت باشد . » دلالت بر اين مىكند كه امام عليه السّلام از زمان ظهور ، مطلع است .
هامش
( 1 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 491 ، روايت 233 .
( 2 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 514 ، روايت 354 .
( 3 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 571 ، روايت 693 .
( 4 ) . برخى از اين روايات در كتاب فروغ شهادت صفحات 90 - 100 ذكر شده است .