رابطه با آل بويه مشكلتر بود ، زيرا كه آنها شيعه بودند و شيعه باقى ماندند . امّا حتى آنان نيز ترديد نداشتند كه پس از تسخير شيراز و سراسر فارس در سال 322 ه / 934 م « 342 » ( كه خليفه خود آن را در سال 316 ه / 928 م مستقلا واگذار كرده بود ) ، « 343 » بايد تأييدى از بغداد دريافت كنند . فتح مقر خلافت بهوسيله آل بويه در دسامبر 945 م ( جمادى الاول 334 ه ) آنها را براى مدّت 110 سال بهصورت « پشتيبانان » خليفه درآورد ، آل بويه به علت وجههء معنوى خلفا نمىخواستند لطمهاى به آنها وارد كنند ، وانگهى صلاحيت خلفاء مىتوانست غير مستقيم نفوذ اين خاندان را در داخل ممالك اسلامى بيشتر اعتبار بخشد . با شروع برخوردهاى داخلى در اين خاندان كه از سال 373 ه / 983 م رخ داد ، اغلب براى خليفه دشوار بود ، كه خود را براى اينكه در مشاجرات درگير نشود ، به حد كافى كنار بكشد .
روابط سامانيان با بغداد همچنان برقرار نگه داشته شد . « 344 » مناسبات غزنويان با بغداد نيز - در اصل به علت ارسال هداياى بزرگمنشانه - پس از اينكه خليفه مؤمنان در اثر توصيه اطرافيانش از فكر اوليه خود مبنى بر اينكه نبايد به « غلامى از غلامان » فرمانى اعطاء كند ، منصرف شد ، به نحو ثمربخشى به سرعت گسترش يافت . « 345 » طبيعتا همزمان با غزنويان ، آل بويه ، « 346 » حكام طبرستان « 347 » و رؤساى كرد « 348 »
هامش
- مىشد : همانجا 171 - در حدود سال 1120 م غزنويان ، نام سنجر را نيز در خطبهها ذكر كردند :Barthold , Vor . 112 .( 342 ) . صولى : اخبار الراضى و المتقى ، ص 236 و بعد ، 284 و بعد ، ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 88 . - صديقىII.. 109 - 126( 343 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 56 .
( 344 ) . صديقى ،. 260 - 268 II( 345 ) . دولتشاه : تذكرة الشعراء ، ص 34 و بعد . - براى غزنويان رجوع كنيد به :Siddiqi II 269 - 279صديقى .
( 346 ) . سال 357 ه / 968 م براى فتح مجدد كرمان : مسكويه : تجارب الامم ، ج 6 ، ص 323 ، سال 372 ه / 83 - 982 م در گرگان : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 9 . - موردى از تقلب در اين امر را متزMez 19گزارش مىدهد ( طبق نوشتهء. ( K . al - ujun( 347 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 72 ( سال 318 ه / 930 م ) .
( 348 ) . همان كتاب ، ج 9 ، ص 50 ( سال 388 ه / 998 م ) ؛ ص 185 ( سال 439 ه / 48 - 1047 م ) .