تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 55

مساهمون:

ص٥٥
چون چنين مىفرمايى بهترين آن را كه جنيه نام دارد و ششصد درخت خرما در آن مغروس است و محاط عليه است قرض دادم سيد عالم ( ص ) فرمود كه من ضامن شدم كه حق سبحانه دو چندان در رياض جنت به تو ارزانى دارد گفت يا رسول اللَّه به شرط آنكه فرزندان من و مادر ايشان با من باشند حضرت فرمود كه آرى چنين باشد پس دست مبارك رسول ( ص ) بگرفت و جنيه را در راه حق سبحانه صدقه كرد و فى الحال بدر خرماستان آمد و مادر فرزندان را گفت كه يا ام الدحداح اين حديقه را صدقه كردم به شرط آنكه در بهشت دو چندان بستانم و تو و كودكان با من باشيد و اين بيتها انشا كرد
هداك ربى سبيل الرشاد الى سبيل الخير و السداد
بيتى من الحائط بالواد اقرضه اللَّه على اعتماد
بالطوع لا منا و لا ارتداد الارجاء الضعف فى المعاد
فارتحلى بالنسف و الاولاد و البر لا شك فخير الزاد
قدمه المرء الى المعاد
ام الدحداح گفت خوش سودى است و نيكو معامله تبارك اللَّه فيما اشتريت و حضرت رسالت ( ص ) دربارهء او فرمود كه كم من عذق و داح و دار الفياح فى الجنة لابى الدحداح بسا درخت بزرگ و سراى فراخ كه در بهشت ابو الدحداح را خواهد بود * ( وَاللَّه يَقْبِضُ ) * و خدا فرا ميگيرد و تنگ ميگيرد روزى را بر بعضى بر طبق حكمت * ( وَيَبْصُطُ ) * و گشاده ميگرداند رزق را بر جمعى بر وفق مصلحت * ( وَإِلَيْه ) * و بسوى حق يعنى بپاداش او * ( تُرْجَعُونَ ) * باز گردانيده خواهد شد تا آنكه هر يك شما را فرا خور كردار پاداش دهد و چون تقتير و توسيع رزق مقتضاى حكمة است پس بخل مورزيد به آنچه توسيع آن نموده بر شما تا حال شما بقتير مبدل نگردد و بر آنچه تقتير فرمود صابر و شاكر باشيد تا بتوسيع منقلب شود چه حكمت مقتضى آنست و در قبض و بسط دو وجه ديگر گفته‌اند يكى آنكه قبض صدقات مىكند و بسط جزا مينمايد بر آن در عاجل يا اجل يا در هر دو و اين قول اصم و زجاج است و يا قبض رزق مىكند بموت كسى و بسط آن ميفرمايد بر وارث آن و در بحر الحقايق آورده كه فرا ميگيرد از اغنيا تا دانند كه ستاننده اوست و منت بر فقرا ننهد و بسط مىكند بر فقرا تا آن را از حق بينند و منت اغنيا نكشند قابض اوست تا ديده شهود اغنيا جز او نه بيند باسط او است تا بصر بصيرت فقرا جزوى مشاهده نكند عارفى چنين فرموده كه يكى را بقبض در زندان خودى گرفتار گرداند و يكى را ببسط از خودى رهانيده به خود متوجه سازد يكى اهل فقر و سلوك گفته كه الهى هر گاه به خود نگرم گويم از من زار و نزارتر كيست و چون به تو نگرم گويم كه از تو بزرگوارتر كيست مرويست كه بعد از نزول اين آيه حضرت رسالت ( ص ) فرمود كه حق سبحانه روز قيامت با بعضى بندگان گويد ( عبدى استطعمتك فلم تطعمنى ) اى بندهء من من از تو طعام خواستم ندادى ( و استسقيتك فلم تسقنى )