جراحتي مىگويند كه عمق آن به پرده نازك روى استخوان برسد ولى آن را پاره نكند
وچنانچه آن پرده نازك نيز پاره شود واستخوان واضح شود آن را موضحه گويند .
س 84 - ساق پاى پسر هفت سأله شخصي در اثر تصادف ماشين شكسته ومبلغى
براي معالجه به جراح داده ومبلغى نيز خرج مريض خانه نموده است آيا مخارج مزبور
را مىتواند از راننده ماشين بگيرد يا خير وضمنا دية آن را مىتواند مطالبه كند يا نه ودية آن چه
مقدار است واگر رضايت ندهد راننده مدتي حبس مىشود بنابر اين رضايت بدهد يا خير ؟
ج - در مورد سئوال اگر فقط استخوان شكسته دية آن ده شتر يا صد مثقال شرعي طلاى
مسكوك است واگر جراحت هم وارد شده بايد خصوصيات جراحت وارد شده معلوم
گردد تا جواب داده شود واگر طرفين تراضى نمايند كه مبلغى راننده به مجنى عليه بدهد
تا أو هم ذمه أو را برى نمايد وهم رضايت بدهد كه از حبس نجات پيدا كند اشكال ندارد
به شرط آن كه صرفه صغير مراعاة شود .
س 85 - جراحات گوش وبيني ولب به صورت حارصه وداميه ومتلاحمه از مصاديق
جراحات سر وصورت مىباشد وبايد طبق قاعده جراحات سر وصورت دية آن معين شود ويا
اين كه چون اين أعضاء داراى عنوان خاص مىباشند از قاعده مذكوره خارج وبايستى تعيين
أرش شود ؟
ج - هر چند أعضاء مذكوره عنوان خاص دارند وبراي قطع يا خرم آنها دية تعيين شده
لكن از مصاديق جراحات سر وصورت هستند واحكام حارصه ومراتب بعد بر آنها جارى
است .
س 86 - أولا قاعده كليهاى است در ديات زن كه برابر مرد است تا به ثلث دية كامله
برسد ودر بعض روايات آن ذكر تساوى موضحه هم شده است ، ثانيا قاعده ديگرى است
در كسر استخوان ورض وفك وموضحه آن كه به نسبت دية عضو ذكر دية شده است كه ظاهر
آن دية عضو بر حسب دية شخص مجنى عليه مىباشد وهمين طور در مواردى ربع دية عضو
وأمثال آن گفته شده است در نتيجة در موارد كمتر از ثلث ، حاصل دو قاعده متفاوت مىشود
كداميك مقدم است ، مثلا بنابر قاعده أول شكستگى استخوان بازوى زن يك درهم دية
كامله مرد است وبنابر قاعده دوم يك بيستم دية كامله مرد مىشود ؟