مشغول كسب شده فوائد خود را تخميس كند ودر سال بعد ، پس از گذشتن يك سال
تمام از خمس دادن أول ، فوائد يك سأله خود را تخميس نمايد واما در مثل زراعت
وأمثال آن كه فائده ، دفعي ، حاصل مىشود مبدأ سال را موقع حصول فائده ، قرار
دهد وچنانچه مبدأ كسب خود را نداند يا فراموش كرده باشد به قدر متيقن ، عمل
كند .
س 311 - كسى كه درآمدى ندارد يا اگر دارد وافى به مخارج أو نيست اگر
از هدايائى كه به أو مىدهند در بعض أوقات چيزى زياد آمد بايد خمسش را بدهد يا
نه ؟ وآيا لازم است كه تعيين سال ، جهت أداء خمس نمايد ؟ .
ج - تعيين سال براي چنين شخصي لازم نيست . بلى اگر بعد از يك سال از
تاريخي كه هديه را به أو دادهاند تمام يا چيزى از آن باقي بماند بايد خمس آنچه را
باقي مانده بدهد .
س 312 - شخصي جهت خمس أموال خود ، سال معين كرده مثلا أول ماه
مبارك رمضان أول سالش بوده ولى چند سال است در اثر غفلت ويا به خيال اين كه
هر سأله قرضش بيشتر از ما زاد است به حساب خود رسيدگى نكرده فعلا تكليفش
چيست ؟ .
ج - فعلا بايد رسيدگى كند واگر معلوم شد در سالهاى پيش ، خمس
بدهكار شده أداء نمايد ولى أول سالش همان أول ماه مبارك است .
س 313 - شخص زارع جهت أداء خمس ، سال قمري را مبدأ سال خود
قرار داده پس از برداشت محصول وقبل از أداء ديون ، سالش رسيد آيا تمام
محصولش را بايد تخميس نمايد يا پس از أداء قروض ومخارج ساليانه ، خمس
باقي مانده را بدهد ودر صورتي كه بخواهد سال قمري را به سال شمسي تبديل نمايد به
چه كيفيت عمل كند كضرر به أهل خمس نرساند ؟ .
ج - در فرض سؤال ، آنچه زائد بر مؤنه سال گذشته است بايد خمس آن را
بپردازد واگر ديون ، در مقابل سرمايه يا عوائد آن نباشد هر سالى كه أداء نمود از
مؤنه همان سال ، محسوب است وراجع به تبديل سال قمري به شمسي ، ده روز تأخير از
سال قمري اشكال ندارد ودر زيادتر از ده روز اگر در آخر سال خود ، خمس زائد بر