فرآهم نمايد آيا براي پدر كه باغ خود را جهت كسب فرزندش فروخته لازم است
خمس سرمايه آن مغازه را بپردازد ويا مربوط به پدر نيست وبر پسر واجب است ؟ .
ج - در فرض سؤال اگر باغ ، متعلق خمس بوده وخمس آن را أداء نكرده
بر خود پدر واجب است خمس آن را بدهد واگر متعلق خمس نبوده يا خمس آن را
داده بوده بعد آن را سرقفلى وسرمايه كسب براي خود قرار داده است خمس ، در
أصل آن واجب نيست فقط به منافع آن اگر زائد بر مؤنه باشد تعلق مىگيرد . بلى در
صورت دوم اگر پول باغ را ملك پسر نموده وپسر ، صرف در سرقفلى وسرمايه نموده
است بر پسر واجب است خمس تمام آن را بدهد مگر آن كه گيرنده سرقفلى ، تعهد
رد آن را در موقع تخليه مغازه نكرده باشد واذن استيفاء آن را از ديگرى نيز نداده
باشد كه در اين فرض ، مبلغ سرقفلى ، جزء مخارج كسب است وخمس ندارد .
چيزى كه ملك جهت است خمس ندارد
س 301 - در نفت وچيزهائى كه از نفت درست مىشود خمس ، لازم است
يا نه ؟ .
ج - به نظر اينجانب ، نفت كه براي جهات مملكت ، استخراج مىشود
ملك جهت مملكت است وخمس ندارد .
س 302 - نمك ونفت كه بدست ما مىرسد ويقين داريم كه
مستخرجين ، خمس آنها را ندادهاند بر ما واجب است كه خمس آنها را بدهيم يا
نه ؟ .
ج - به نظر اينجانب چون نفت براي جهت مملكتي استخراج مىشود مالك
معين ندارد - نظير موقوفه - ولذا خمس ندارد ونسبت به نمك اگر اشخاص ، آن را
استخراج كنند وبراي جهت مذكوره نباشد ، تخميس آن اگر به حد نصاب برسد لازم
است واگر خريدار بداند متعلق خمس شده وأداء نشده بايد خمس آن را بدهد
واگر در رسيدن آن ، به حد نصاب ، شك داشته باشد خمس ، واجب نيست .
س 303 - در آمد ملك يا مستغلات موقوفهاى كه بايد پس از وضع
مخارج ، خرج روضه خوانى شود ، بعد از برگزارى مجالس روضه ، مبلغى زياد آمده
كه براي روضه خوانى سال بعد ، مانده آيا اين مبلغ زيادى ، در سال بعد مثل ما زاد از