تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجمع المسائل ( فارسي ) — صفحة 121

مساهمون:

ص١٢١
س 21 - البتة بر حضرت آية الله . . . مخفى نيست كه دستورات دين مقدس اسلام بايد مطابق با منطق علم باشد وسطح علم هم در اين زمان بطورى ترقى كرده كه بعض مردم ، بدون دليل وبرهان ، دستورات الهى را نمىپذيرند تا اين كه به حكم ومصالح آن - هر چند بطور اجمال باشد - پى ببرند . اكنون يكى از ايراداتى كه يكى از مخالفين به اينجانب نموده راجع به مسأله تيمم است كه تيمم از نظر علمي چه نفعي دارد ؟ در صورتي كه از نظر ظاهر ، ملاحظه مىكنيم كه دست وصورت ، قبل از تيمم ، پاكتر از بعد از تيمم است چه آن كه بعد از انجام تيمم ، كف دست ومواضع ديگر از بدن كه براي تيمم ، دست به آنجاها رسيده خاك آلود وغبارى شده واين خود از نظر بهداشت كار صحيحي نيست . لذا خواهشمند است كه حكمت تيمم را از نظر شرع مقدس ، جهت الزام مخالف بيان فرمائيد . ج - أولا احاطه به فوائد وحكمتهاى دستورات فرعى دين اگر براي همه ، غير ممكن نباشد براي أكثر مردم ، غير ممكن است ومانع از انجام وظايف ومشاغل ديگر مىشود وشخص را از استفاده عملي از اين دستورات ، محروم مىسازد مانند بيمارى كه بخواهد تمام جزئيات نسخه يك طبيب حاذق را بررسى كند واز هر جهت ، رابطه آن را با مزاج خود تشخيص دهد . اگر بيماران بخواهند اين روش را پيش گيرند نه اكثرا از حكمتهاى نسخه طبيب آگاه مىشوند ونه موفق به درمان خود مىگردند بلكه بيمارى ، آنها را از پا ، در مىآورد . ثانيا دستورات فرعى دين ، همين قدر كه با منطق عقلاء وعلم ثابت به فرضيه‌هاى علمي ، مخالف نباشد لازم الاتباع وقابل پيروى است ، باز هم مانند دستورات طبيب كه همين قدر كه بدانيم طبابت أو بر خلاف قواعد مسلمه طبي وحفظ الصحة نيست به آن عمل مىكنيم . با اين تفاوت كه در دستورات ديني ، احتمال خطا واشتباه هم نمىدهيم . ثالثا راجع به تيمم ، البتة ما تيمم را براي أطاعت از فرمان خدا وتعبد بجا مىآوريم مع ذلك ، همان طور كه نوشته‌ايد اگر چه ممكن است از نظر ظاهر ، دست ما پيش از تيمم پاكتر باشد يعنى خاك آلود نباشد اما در زمان ما معلوم شده كه خاك به خودى خود كثيف نيست كه باعث قوت بيماريها گردد بلكه خاك ، كشنده ميكربهاى موذى ومنهدم كننده مواد آلى است وممكن است همان غبارى كه به