احاطه نموده بود . همين شرايط بود كه ايجاب مىكرد تا حضرت امام عسكرى عليه السّلام در زمان حيات پدر بزرگوار خود جز در حدودى كه شرايط اجازه مىداد و يا ضرورت اقتضا مىنمود كه در نزد شيعيان خاص و اصحاب مورد اعتماد منزلت و مقام و امامت آن حضرت بيان شده و بر آنها اتمام حجّت گردد از جريانات سياسى و ارتباط با عموم مردم دور نگاه داشته شود . همهء اينها به اين دليل بود كه حضرت امام هادى عليه السّلام مىخواست جان آن بزرگوار را از دستبرد طاغوتهاى بنى عبّاس حفظ نمايد .
روايت ديگرى كه محدّثان در رابطه با جريان وفات برادر حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام كه محمّد نام داشت نيز دليل ديگرى است كه به روايت قبلى اضافه مىشود و دلالت بر سختى شرايطى مىكند كه حضرت امام هادى و حضرت امام حسن عسكرى عليهما السّلام در آن به سر مىبرده و چه دشمنىاى از جانب حكومت بر آنها مىرفته است ، كلينى از سعد بن عبد اللّه به نقل از گروهى از بنى هاشم كه از ميان آنها حسن بن حسين افطس نيز بود چنين نقل مىكند : آنان روزى كه محمّد بن على بن محمّد از دنيا رفته بود در خانهء حضرت امام هادى عليه السّلام اجتماع كردند . حضرت امام هادى عليه السّلام آن روز در صحن خانهء خود جلوس نموده و مردم اطراف آن حضرت را گرفته بودند . راويان مىگويند : ما به جز غلامان و مردم عادّى افراد سرشناسى از آل ابى طالب و بنى عبّاس و قريش را كه گرداگرد آن حضرت حلقه زده بودند صد و پنجاه نفر تخمين زده بوديم . ناگاه ديدم حسن بن على عليه السّلام - امام حسن عسكرى - گريبان دريده و عزادار وارد شد و در سمت راست پدر بزرگوار خود ايستاد . ما تا آن روز وى را نديده و نمىشناختيم . پس از مدّتى كه وى در كنار پدر بزرگوار خود ايستاده بود حضرت امام هادى عليه السّلام رو به او كرده و فرمودند :
پسرم ، خداوند را شكر كن كه امر مهمى را در رابطه با تو ايجاد نموده است .
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 59
مساهمون: منذر حكيم
ص٥٩