پيوست « 1 » . بنابراين مدّت امامت آن امام بزرگوار شش سال مىباشد . از اين امامت كوتاهمدّت مىتوان دريافت كه حاكمان دولت عبّاسى تا چه اندازه از آن حضرت و نقش مؤثّرش در جامعه ، رعب و وحشت داشتند . به همين جهت بود كه پس از عدم دستيابى به نتيجهء مطلوب از زندان و فشار و مراقبت كامل از آن حضرت ، ناچار شدند تا آن حضرت را در سن جوانى در حالىكه بيست و هشت يا بيست و نه سال از عمر بابركتش مىگذشت به وسيلهء سم به شهادت برسانند « 2 » .
در اينجا لازم است به اين نكته اشاره كنيم كه آنچه تاريخ از زمانى كه امام عسكرى عليه السّلام در سايهء پدر بزرگوار خود حضرت امام هادى عليه السّلام زندگى مىكرده و موضعگيرىهاى اين دو امام براى ما نقل نموده ، از تاريخ ولادت ، تاريخ وفات ، نسب شريف و حوادث و موضعگيرىهاى كوچك فراتر نمىرود كه هيچ تناسبى با نقش سازندهء آن حضرت در حفظ شريعت و فعاليت در راستاى دور كردن امت اسلام از انحراف و روبرو شدن با دشمنىهايى كه از ناحيهء دشمنان ، امت اسلام را تهديد مىنمود ، ندارد .
اما در عين حال مجموعه رواياتى كه بعضى از محدّثان براى ما نقل كردهاند به مسائل مهمى از زندگى حضرت امام عسكرى عليه السّلام اشاره دارد . خود آن حضرت نيز به سختى شرايط زمان خود اينگونه اشاره نمودهاند :
هيچ يك از پدرانم به مانند من مبتلا به شك اين گروه [ شيعيان ] در [ امامت ] آنها نشدهاند « 3 » .
اين خود شاهد ديگرى بر سختى شرايط سياسى و اجتماعى بود كه اين دو امام بزرگوار يعنى حضرت امام هادى و حضرت امام حسن عسكرى عليهما السّلام را
هامش
( 1 ) . ارشاد / 2 / 315 و به نقل از آن بحار الانوار / 50 / 236 .
( 2 ) . مناقب آل ابى طالب / 4 / 422 .
( 3 ) . تحف العقول / 517 .