مىگزارد و آنها را با نماز صبح پيوند مىداد . آنگاه تا برآمدن خورشيد به تعقيبات مىپرداخت و چون خورشيد طلوع مىكرد ، حضرت سر به سجده مىگذارده و پيوسته به دعا و ستايش خداوند مشغول بود تا اينكه ظهر فرا مىرسيد » . « 1 »
از ديگر جلوههاى فرمانبردارى و بندگى امام كاظم عليه السّلام اين بود كه در ابتداى شب وارد مسجد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىشد سر به سجده مىنهاد و در يك سجده با صداى بلند كه اخلاص و ترس از خدا از آن مشهود بود مىگفت :
« عظم الذنب من عبدك ، فليحسن العفو من عندك ؛ « 2 »
گناه بندهات [ چه بسيار ] بزرگ است [ ، اما ] عفو و بخشش از حضرتت [ چه بسيار و چه ] نيكوست » .
آن هنگام كه طاغوت زمان ، هارون الرشيد ، حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام را در سياهچالها به بند كشيد ، امام فرصتى به دست آورد تا به عبادت بپردازد ، به گونهاى كه خردها را مبهوت كرد . حضرت از اينكه چنين فرصتى براى بندگى به دست آورده بود به درگاه الهى عرض سپاس داشته مىگفت :
« اللهم إني كنت اسألك أن تفرغني لعبادتك ، أللهم و قد فعلت فلك الحمد ؛ « 3 »
بار خداوندا ، از تو مىخواستم فرصتى عنايت كنى تا به بندگى و عبادتت بپردازم .
خداوندا ، آنچه خواستم فراهم نمودى ، پس ستايش تو را سزاست .
امام كاظم عليه السّلام نمونه عالى بندگى بود و در بندگى و عبادت و توجه به خداوند كسى را ياراى رقابت با حضرت نبود . وجود و جان حضرت شيفتهء
هامش
( 1 ) . الارشاد 2 / 231 و كشف الغمه 3 / 18 ( به نقل از الارشاد 2 / 231 .
( 2 ) . وفيات الاعيان 4 / 293 ؛ كنز اللغه / 766 ؛ تاريخ بغداد 13 / 27 و انوار البهيه / 190 ( به نقل از تاريخ بغداد 13 / 27 .
( 3 ) . حياة الامام موسى بن جعفر عليه السّلام 1 / 140 ( به نقل از بحار الانوار ) .