عبد اللّه دست من است كه با آن كار مىكنم ، عمر چشم من است كه با او مىبينم و امّا زيد زبان من است كه بهوسيلهء وى سخن مىگويم « * » « 1 » .
امام باقر عليه السّلام همواره مردمان را از تنها گذاشتن زيد يا جنگيدن با او برحذر مىداشته است . ايشان مىفرمودند :
برادر من زيد بن علىّ قيام خواهد كرد و در راه حقّ و حقيقت به شهادت خواهد رسيد . واى بر كسى كه از يارى او سر باز زند . واى بر كسى كه با او مبارزه كند . واى بر كسى كه با او به جنگ بپردازد « 2 » .
امام باقر عليه السّلام توجيهكنندهء حركت برادرش زيد شهيد بوده است . زيد شهيد نيز يكى از كسانى بود كه در زير لواى امامت امام باقر عليه السّلام حركت مىنموده و حركت نظامى زيد شهيد پس از بىاثر شدن ساير روشها بهعنوان بازويى براى اهل بيت عصمت و طهارت در مقاومت در برابر انحراف حكّام
هامش
( * ) منظور از عبد اللّه برادر امام باقر عليه السّلام عبد اللّه باهر مىباشد كه از بارزترين ، با فضيلتترين و جليل القدرترين علماى مسلمانان بوده و از پدر بزرگوارش حضرت امام سجّاد عليه السّلام دانشهاى بسيارى را روايت نموده و مردم آن روايات را از زبان او نوشته و ثبت و ضبط نمودهاند .
« غاية الاختصار 106 » .
و امّا منظور امام باقر عليه السّلام از عمر ، برادر ديگر آن حضرت عمر بن علىّ بن حسين عليه السّلام مىباشد . وى سيّدى فاضل و جليل بوده ، متولّى موقوفات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله همچنين متولّى موقوفات امام امير المؤمنين عليه السّلام بوده است . وى مردى پرهيزگار و باسخاوت بوده است . از او روايت شده است كه گفت بر كسى كه باغى از موقوفات حضرت على عليه السّلام به او واگذار مىشود شرط است كه هنگام رسيدن خرماها در ديوار باغ شكافى ايجاد كند تا همه بتوانند داخل باغ شده و از ميوههاى آن بخورند و كسى را از اين كار منع نكند .
و همچنين زيد شهيد سوّمين برادر امام باقر عليه السّلام است كه از دانشمندان بسيار باجلالت مسلمان بوده و در دانشهاى بسيارى تخصّص داشته است مانند علم فقه ، حديث ، تفسير ، كلام و . . . وى معتقد به احقاق حقوق ستمديدگان و بيچارگان بود وى رهبرى سيرهء جهادى آنان را در قيام گرانسنگى كه از خود به يادگار گذاشت و بدانوسيله موجب انتشار بيدارى اسلامى در جامعه گرديد برعهده گرفت و نقش بسزايى در سرنگونى حكومت سلسلهء اموى داشت .
( 1 ) . سفينة البحار 2 / 272 .
( 2 ) . مقتل خوارزمى 2 / 113 .