الله عليه و آله فرموده : « خير البريّة طفلا و انجبها كهلا » خ 105 151 بهترين بشر در كودكى و نجيبترين آن در ميانسالى و بزرگى بود
و دربارهء درياى اعماق زمين فرموده : « فخضع جماح الماء المتلاطم . . . و ذلّ مستخذيا اذ تمعّكت عليه بكواهلها فاصبح . . . ساجيا مقهورا » خ 91 132 ، كواهل جمع كاهل به معنى شانهء انسان و گردن اوست يعنى سركشى آب متلاطم و مذاب درون زمين ، خاضع و ذليل شد آنگاه كه سطح زمين و قسمت منجمد آن شانه هايش بر روى آن گذاشت ، پس آرام و مقهور گرديد
كهن راغب گويد : كاهن كسى است كه از اخبار گذشتهء مخفى از روى ظنّ خبر مىدهد
و عرّاف آن است كه از اخبار آينده خبر مىدهد
در اقرب الموارد از كليّات الوالبقاء نقل شده : « الكاهن من يخبر باحوال الماضية
و العرّاف من يخبر باحوال المستقبلة «
مرحوم شيخ انصارى در مكاسب محرّمه فرموده : آنچه از اكثر علماء در تعريف كاهن نقل شده همانستكه علَّامه در قواعد فرموده : كاهن كسى است كه رفيقى از جنّ دارد و به او اخبار مىآورد
نگارنده گويد ظاهرا در قرآن كاهن به اين معنى است به هر حال : اين كلمه فقط سه بار در « نهج » آمده است .
آنگاه كه آن حضرت خواست به جنگ خوارج برود ، يكى از اصحابش كه علم نجوم مىدانست گفت : يا امير المؤمنين اگر در اين وقت حركت كنيد پيروز نمىشويد ( از راه علم نجوم مىگفت ) امام صلوات الله عليه بعد از ردّ كلام او فرمود : « ايّاكم و تعلَّم النجوم الَّا ما يهتدى به فى برّ او بحر ، فانّها تدعو الى الكهانة و المنجّم كالكاهن و الكاهن كالساحر و الساحر كالكافر و الكافر فى النار ، سيروا على اسم الله » خ 79 109 ، يعنى از تعلَّم علم نجوم بپرهيزيد ، مگر آن قسمت كه در راه يا بى در خشكى و دريا از آن استفاده مىشود ، چون آن بالاخره به كهانت و غيبگوئى مىكشد ، منجّم مانند كاهن و كاهن مانند جادوگر و جادوگر مانند كافر است و كافر در آتش است ، به نام خدا راه بيفتيد .
منظور امام صلوات الله عليه « نجوم احكامى » است كه از ستاره شناسى از مرگ كسى و غلبهء كسى و امثال آن خبر دهيم امّا « نجوم حسابى » از قبيل تقويم نويسى و