تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 688

مساهمون:

ص٦٨٨
فرموده : « يا نوف طوبى للزاهدين فى الدنيا الراغبين فى الاخرة » حكمت 104 .
طير طير و طيران : پرواز كردن « طار طيرا و طيرانا : تحرّك فى الهواء بجناحيه » « طير » جمع طائر نيز آيد ، به واحد نيز اطلاق مىشود موارد زيادى از آن در « نهج » ديده مىشود دربارهء خفّاش فرموده : « تطير و ولدها لاصق بها ، لاجىء اليها » خ 155 218 پرواز مىكند در حالى كه بچّه اش به او چسبيده و به او پناه آورده است طيّار لقب جعفر بن ابى طالب شهيد مؤته است كه از رسول خدا ص نقل شده خداوند براى او دو بال در بهشت عطا فرموده : و با ملائكه پرواز مىكند دربارهء جعفر طيار به معاويه نوشته : قومى از مهاجر و انصار شهيد شدند هر يك داراى فضيلتى است ولى به شهيد ما ( حمزه ) سيد الشهداء گفته شده و رسول او را با هفتاد تكبير نماز خواند ، قومى در راه خدا دستشان بريده شد و داراى فضيلت هستند ولى او در ما اهل بيت « طيار و ذو الجناحين » ناميده شد ، نامهء 28 386 . مستطير : منتشر و پراكنده « اجرى فيها سراجا مستطيرا » خ 1 در آسمان چراغى نور افشان ، كه نورش منبسط است به وجود آورد .
طيره فال بد . راغب گويد : اصل تطيّر در فال زدن با پرندگان است سپس در هر فال بد به كار مىرود و آن دوبار در « نهج » به كار رفته است در حكمت چهار صد فرموده : « و السحر حق و الفأل و الطيرة ليست به حق » يعنى سحر و فال ( كلمهء خوبى كه با آن تفأَّل مىشود ) حقيقت دارد ولى فال بد حقيقت ندارد و مؤثّر نيست . اطيار و طيور جمع طير است كه فرموده : « و ما ذرء من مختلف صور الاطيار » خ 165 236 و آنچه آفريده از صورتهاى مختلف پرندگان .
طيش خطا كردن تير . گذشتن از هدف و نرسيدن به آن « طاش السهم عن الهدف : تجاوز عنه و لم يصبه » آن فقط يك بار در « نهج » آمده است آنگاه كه آن حضرت را از خطر ناگهانى خصم بر حذر كردند فرمود : « و انّ علَّى من الله جنّة حصينة فاذا جاء يومى انفرجت عنّى فحنئذ لا يطيش السهم و لا يبرى الكلم » خ 62 94 از خداوند مرا سپرد ( و وقايه اى ) محكمى هست چون اجلم فرا رسد ، آن از من جدا مىشود ، آنگاه نه تير خطا كند و نه زخم مرهم پذيرد
طين گل . راغب گويد : آن خاك آميخته به آب است ، گاهى به آن طين گويند هر چند خشك شده باشد اين لفظ پنج بار در « نهج » آمده است آن حضرت خطاب به انسان فرمايد : « ايها المخلوق السوىّ . . . بدئت من سلالة من طين و وضعت فى قرار مكين » خ 163 233 ، اى انسان كامل و متوسط الاعضاء ، از چكيدهء گل شروع
مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 688 | سيد علي اكبر قرشي