از رسول خدا روايت شده كه فرمود : « حسد نيست مگر در دو چيز :
مردى كه خدا توانگرش كند و ثروت او موجب هلاك و گمراهى نشود و مردى كه خدايش حكمت دهد و او بدان داورى كند و خود نيز كار بندد » « 1 » .
و نيز فرمود : « آيا مىدانيد كه در روز رستاخيز سابقون كياناند ؟
گفتند : خدا و رسولش داناست . گفت : آنان كه دربارهء مسلمانان چنان حكم كنند كه دربارهء خودشان حكم مىكنند » « 2 » .
و نيز فرمود : « چون قاضى در مسند خود نشيند ، دو فرشته بر او نازل شوند و او را استوار بدارند و راهنمايى و يارى كنند و اگر بيداد كند او را فروگذارند » « 3 » .
و نيز فرمود : « هركه به شغل قضا پرداخت گويى بىكارد ذبح مى - كند » « 4 » و فرمود : « قاضيان سه گونهاند : قاضيى در بهشت است و او كسى است كه حق را بداند و بدان حكم كند و دو قاضى ديگر در دوزخاند : يكى آنكه حق را بداند و از آن عدول كند و ديگر آنكه به نادانى داورى كند » « 5 » .
پيغمبر خود در موارد بسيارى داورى كرده و گروهى از ياران خود را به شغل قضا گماشته است ، از آن جمله على ( ع ) را به يمن براى داورى
هامش
يَقُولُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ( قرآن سورهء 24 « نور » آيهء 51 ) .
( 1 ) - روى عن النبى ( ص ) انه قال : « لا حسد الا فى اثنين : رجل آتاه اللّه مالا فسلطه على هلكته فى الحق و رجل آتاه اللّه الحكمة فهو يقضى بها و يعمل بها » .
( 2 ) - و عن النبى ( ص ) انه قال : « هل تدرون من السابقون الى ظل اللّه يوم القيامة ؟
قالوا اللّه و رسوله اعلم . قال الذين اذا حكموا للمسلمين حكموا كحكمهم لأنفسهم » .
( 3 ) - قال ( ص ) : « اذا جلس القاضى فى مجلسه هبط عليه ملكان يسددانه و يرشدانه و يوفقانه و اذا جار عرجا و تركاه » .
( 4 ) - قال ( ص ) : « من ولى القضاء فقد ذبح به غير سكين » .
( 5 ) - قال ( ص ) : « القضاة ثلاثة : قاض فى الجنة و اثنان فى النار . فاما الذى فى الجنة فرجل عرف الحق فقضى به و اما الذان فى النار ، فرجل عرف الحق فجار فى الحكم فهو فى النار و رجل قضى فى الناس على جهل فهو فى النار » .