Gilava
از ده تا شانزده كيلومتر است .
فريزر مىگويد كه راه طرف بالا شامل درههائى دنبال هم ، كم و بيش طولانى و يا كم و بيش شيبدار مىباشد . راه باريكى كه معمولا بسيار سخت است با شيبى تند در ارتفاعات رشته كوهها بالا مىرود و هنگام بارندگى كه زمين گل آلود مىشود بالا رفتن از آن تقريبا غير ممكن مىگردد . اين گذرگاه كه راه عمدهء خلخال است در مغرب كوهستان ريسبند قرار دارد . در سمت مشرق دره باريكى واقع است كه معبر بيلگادول
Bilgadul
( ييلاق خانها ) به چراگاه خلخال مىباشد و خانها گلههاى خود را در آن نگاه مىدارند « 1 » .
دكتر فرم مىنويسد كه اين ييلاق محلى براى گردشهاى تابستانى اهالى رشت است ؛ و ادامه مىدهد : اختلاف ارتفاع اين نقاط با جلگهها هوائى مطبوع و منظرهاى زيبا به آنها مىبخشد كه اثرى از گرماى خشك آن سمت كوهها در آن نيست . در طول سه هفته از ماه تير ( ژوئن - ژوئيه ) كه ما در ييلاق بوديم فقط يك روز بارانى و يك يا دو دفعه هوا مه آلود بود . هوا ابتدا سرد بود و بعد خشك ماند به طوريكه نزديك ظهر چادر گرم شد . ما در زمينى باز و بىسقف كه فاقد درخت بود به سر مىبرديم . هر چند كه اين منظره عظمت مخصوصى ندارد ولى داراى لطف و زيبائى فراوان و دل انگيزى است . از يك سو برفهاى قلهء شاه معلم ديده مىشود و از سوى ديگر زمينهاى پست گيلان ؛ در حالى كه از
هامش
( 1 ) - بيلگادول ييلاق حاكم است و فلاتى به ارتفاع 1545 متر مىباشد . در آنجا خانههائى كوچك ديديم كه بعضى از آنها سه طبقه بودند . خانههاى بسيار ديگرى نيز بودند كه ساكنان آنها اهميت چندانى نداشتند . اينها ييلاقهاى خان ماسال هستند كه شايد احتمالا همان مكانى باشد كه فريزر در ( 1822 ميلادى ) با محمد خان ملاقات كرد .
( از يادداشتهاى دكتر ج . داويد سنفريمDr . J . Davidson Frameاز ژوئن تا ژوئيه 1907 ) .