چون رشت مركز حكومت گيلان است يكنفر نمايندهء وزارت امور خارجه يا كارگزار و يك كنسول روس و يك معاون كنسول فرانسه و يك معاون كنسول انگليس در اين شهر به سر مىبرند .
زنان و كودكان
اگر چه كودكان ايرانى به طور كلى زيبا هستند اما در بچههاى گيلان اين زيبائى فوق العاده قابل توجه است . فريزر مىگويد :
« همه زيبا هستند و بسيارى از آنها صورتهاى زنده و بشاشى دارند . عدهاى از دختران شش يا هفت ساله از جذابيتى فراوان و منظم و شكلى بسيار دلفريب و قشنگ برخوردارند كه لطف زندگى آنها خود شكل زنان رسيده را به آنان مىدهد . »
در مورد قيافهء زنان در عالمى آميخته به خلسه مىگويد : « شرح زيبائى طبقهء ممتاز را مىتوان به زيبائى كنيزكان گرجى ارمنى و چركس دانست كه در اين دوره به ايران مىآورند . اما نمىتوان نفوذ اينهمه زيبائى را در طبقات پائين مشاهده نمود » . زنان رشت به سبب تقوى و فضيلت بىپيرايه خود مشهورند « 1 » .
هامش
( 1 ) - باربيه دومينارBcrbier de Meynardدر صفحهء 187Dictionnoire de la Perseاز قول امين احمد رازى مؤلف كتاب هفت اقليم چنين مىنويسد :
« دختران آنجا در غايت طنازى هر هفت كرده خود را به بازار خود فروشى جلوه مىدهند و بند تنبان در دست متاع خود را برسم كنايه به مشتريان عرض مىنمايند . مادام كه نظر قبول بر ايشان نيفتاده شغل افزاى مطلب خوداند و هر گاه شخصى نظر خواستگارى بيكى از آنها افكند ديگر به بازار نمىروند و هنگامهء كالاى خويشتن را به رشتهء خواستگارى خود گرم مىسازند چنانچه مولانا سايل گيلانى جرسى در آن باب جنبانيد :دخترانى كه ساكن رشتند * همچو طاوس مست در گشتندطالب مشترى بهر بازار * بند تنبان به دست مىگشتند