چنان كه نظر كنيد به اهل دنيا و حال آن كه ايشان صبح و شام مىكنند بر حالهاى مختلفه كه هر حالى سبب عبرتيست شما را ، يكى مرده است و بر او مىگريند يا يبلى يعنى در قبر مىپوسد ، و يكى را عزل پرسش مىكنند و تسلى مىدهند و صبر مىفرمايند و در غم و الم مرده است ، و يكى بيماريست كه بر خود مىپيچيد و در جان كندنست يا در سختيهاى دنيا گرفتار است ، و يكى به عيادت بيمار مىآيد و يكى بيمار است و به عيادت او مىروند ، و ديگرى در جان كندنست و جان مىدهد ، و يكى طلب دنيا مىكند و مرگ در طلب اوست يا آن كه با اين حالات كه مشاهد است يكى طلب دنيا مىكند و خبر ندارد كه مرگ در طلب اوست و غافل است ، يا يكى غافل است و از او غافل نيستند و بر اثر گذشته ها مىروند باقى ماندگان يعنى هنوز جاى پاى ايشان محو نشده است و بازماندگان قدم بر قدم رفتگان دارند يا آن كه همه اين احوال مختلفه نسبت به بازماندگان نيز هست ، يا آن كه پيشينيان عبرت نگرفتند و پسينيان نيز چنيناند .
و در مصباح و نهج و على اثر الماضي ما يمضى است يعنى بر يك نحو مىروند ، و حمد و سپاس خداوندى را سزاست كه پروردگار عالميانست و پروردگار هفت آسمان و پرورش دهنده هفت زمين است و پروردگار عرش عظيم است آن خداوندى كه بقا مخصوص اوست و غير او همه فانيند و بازگشت خلايق به اوست و در روز قيامت امر امر اوست و چون افتتاح به حمد بود اختتام نيز به حمد كردند و يا آن كه حمد الهى مىكند بر آن كه فنا مخصوص ماست و بقا مخصوص اوست يا حمد او راست در همه احوال يا بر اسباب عبرت و تبصره .
( « الا انّ هذا اليوم يوم جعله الله لكم عيدا و هو سيّد أيّامكم و افضل اعيادكم و قد أمركم الله فى كتابه بالسّعي فيه إلى ذكره فلتعظم رغبتكم فيه و لتخلص نيّتكم فيه و اكثروا فيه التّضرّع و الدّعاء و
لوامع صاحبقرانى ( شرح الفقيه ) ( فارسي ) — صفحة 578
مساهمون: محمد تقي المجلسي ( الأول )
ص٥٧٨