وقت نماز جمعه ساعتى بعد از زوال است يا ساعت زوال آفتاب است چون نوافل جمعه را پيشتر مىكنند و در اول وقت فريضه را به جا مىآورند چون مردمان از دو فرسخى مىآيند تا پيش از شام به خانه خود توانند رفت ، و وقت جمعه تنگست و نماز عصر را در روز جمعه در وقت ظهر ساير ايام به جا مىآورند ، و بر اين مضمون احاديث متواتره وارد شده است و ظاهر مىشود كه از اين احاديث كه وقت نماز جمعه دو قدم است بعد از زوال چون دو قدم وقت نافله است و بعد از دو قدم وقت فريضه است چنان كه گذشت در اخبار متواتره پس آن چه قايل شدهاند بعضى به آن كه وقت نماز جمعه به مقدار نماز جمعه است بىوجه است و اگر چنين باشد بر مردمان چنان تنگ مىشود كه اكثر اوقات فوت شود چون اوّل زوال دير ظاهر مىشود و تا مقدار نماز جمعه نگذرد نسبت به اكثر مردم ظاهر نمىشود .
و جمعى گفتهاند كه چون بدل از ظهر است تا غروب مىتوان كرد و از اخبار متواتره ظاهر مىشود كه ظهر بدل از جمعه است چنان كه گذشت و خواهد آمد و اكثر گفتهاند كه آن مقدار است كه سايه هر چيزى مثل سايه سابق شود و در مثل مدينه مشرفه و مكه معظمه لازم مىآيد كه در سه چهار ماه وقت نداشته باشد چون سايه معدوم مىشود يا كالمعدوم چنان كه مشاهد است و بعضى گفتهاند كه سايه مثل شخص شود و بر هر تقدير دليلى ندارد به غير از شهرت و غفلت از احاديث مثل آن چه روايت كرده است زراره در صحيح كه گفت از حضرت امام محمد باقر صلوات الله عليه شنيدم كه فرمودند كه بعضى از امور تنگ است و بعضى فراخ و وقت نماز بر دو قسم است و هر دو فراخست ، بسيار بود كه حضرت سيد المرسلين صلى الله عليه و آله تعجيل مىفرمودند و بسيار بود كه تاخير مىفرمودند مگر نماز جمعه كه آن را يك وقت است نزد زوال وقت عصر
لوامع صاحبقرانى ( شرح الفقيه ) ( فارسي ) — صفحة 506
مساهمون: محمد تقي المجلسي ( الأول )
ص٥٠٦