6 الاختلاف في رواية قراءة عاصم ( رسالة في - ) 6 س
محمد بن محمود سمرقندي ( م 780 ه . ق )
* ترجمه ء أحوال أو را در همين بخش قرائت وتجويد ، ذيل ( شرح القصيدة الفائحة : محمد بن
محمود سمرقندي ) ببينيد .
ت : سده ء 8 ه . ق .
مقدمة يادآور مى شويم : حفص بن سليمان كوفي غاضرى بزاز ( 95 - 193 ه . ق ) وأبو بكر
شعبة بن عياش حناط أسدي كوفي ( 90 - 180 ه . ق ) از شاگردان وراويان عاصم كوفي -
يكى از قراء سبعه - بوده اند . اين رساله در گزارش آن شمار از كلمات قرآني است كه ميان
اين دو راوي در قرائت وروايت آنها از عاصم اختلاف وجود دارد . مؤلف ، كلمات يادشده را به
ترتيب سوره ها از منظومه ء ( حرز الأماني ) شاطبى استخراج ونقل كرده وافراد در جمع وتأليف
داشته است . نام اين رساله درست دانسته نشد وباتوجه به موضوع آن ، نام مذكور را ياد كرديم ،
از ديباچه ء رساله - كه در آن آمده است : ( إني قد ذكرت في هذا الجزء الخلاف بين أبى بكر بن
شعبه . . ) استفاده مى شود كه اين رساله بايد بخشي از كتاب مؤلف مذكور باشد ، وچون به
هيچيك از نسخه ها نگارنده را دسترسى نيست اين مسأله ونيز اينكه به زبان فارسي يا عربي
است در ترديد به سر مى برد .
آغاز : بسملة ، الحمد الله الذي جعل صدورنا خزائن كلامه القديم ، وهدانا به . .
انجام [ در نسخه ء ش 62 تجويد وقراآت قدس رضوى ] : كفوءا ص ، كفوا ع .
[ ودر نسخه ش 13 تجويد قدس رضوى كه نسخه را فارسي معرفى
كرده ] : . . مثل تنوين بابا بالمن .
* نسخه :
1 . فيضيه - قم ( 5 مج 1995 ) نوشته ء ظهير بن فاضل ظهير حسيني كور ؟ سرخى در 964 ه .
ق [ ف : فيضيه ، استادى 2 / 3 / 162 ] 12 س
2 . قدس رضوى - مشهد ( 13 تجويد ) نستعليق ؟ ، وقفى نادرشاه ، 14 سطرى كه آنرا به زبان
فارسي ياد كرده است [ ف : قدس 2 / 228 ] 13 س
3 . قدس رضوى - مشهد ( 62 تجويد وقراآت * 8813 ) نسخ ؟ ، 14 گ ، 13 سطرى [ ف :
قدس 6 / 166 ] 14 س
كشاف الفهارس — صفحة 212
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص٢١٢