و فرمود : « و بعده اليأس من روح اللّه ، لأنّ اللّه عزّ و جلّ يقول :
« إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ »
. « 1 »
و الأمن من مكر اللّه ، لأنّ اللّه تعالى يقول :
« فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ »
« 2 » ،
و منها : عقوق الوالدين ، لأنّ اللّه عزّ و جلّ جعل العاقّ جبّارا شقيّا في قوله تعالى :
« وَ بَرًّا بِوالِدَتِي وَ لَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيًّا » ،
« 3 » ،
هامش
( 1 ) - اى عمرو ، مورد بعدى از گناهان كبيره نااميدى از رحمت خداوند است ، خداوند با عزّت و جلال فرمود : « همانا جز گروه كافران از رحمت خدا نوميد نمىشوند - يوسف : 87 » .
( 2 ) - و مورد بعدى از آنها « خود را از مكر خداوند در امان دانستن است ، زيرا خود فرمود : « و از مكر خداى جز مردم زيانكار ايمن نمىنشينند - اعراف : 98 » .
و در برخى از تفاسير مانند مجمع البيان و أبو الفتوح و روح البيان آمده است :
مقصود از مكر خدا استدراج است ، يعنى به تدريج و اندكاندك مغرور و گرفتار شدن ، به مفاد آيهء« سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ » *كه مردم غافل و سرگرم به هوى و هوس خود به تدريج وسيلهء گرفتارىشان فراهم مىشود و عاقبت ، نتيجهء كار بد خود را مىبينند مانند كسى كه به نردبانى بالا رود و در آخر خود را بر بام مىبيند . و به اين جهت اين قسم گرفتارى « مكر » ناميده شده كه پوشيده و نهانى وسيلهء گرفتارى فراهم مىشود و شخص سرگرم و غافل است و خود را گرفتار مىبيند بىآنكه نشانهاى در كار باشد .
( 3 ) - و از آن جمله عقوق والدين است ، زيرا خداوند عاقّ والدين را از زبان عيسى ، جبّار و بدبخت ناميده است ، در اين آيه : « و مرا بمادرم نيكوكار كرده ؛ و مرا گردنكشى بدبخت نگردانيده است - مريم ( عليها السّلام ) : 32 » .