وقتى كه قلب اشعار اين نكته نمود خضوع پيدا خواهد كرد و به اعضا و جوارح سرايت خواهد نمود .
« عن النّبيّ صلّى اللّه عليه و آله أنّه رأى رجلا يعبث بلحيته في صلاته فقال : أما إنّه لو خشع قلبه لخشعت جوارحه » « 1 » .
چه شده است اگر در حضور يك بزرگ دنيائى ايستادهاى كمال ادب را رعايت مىكنى امّا در حضور پروردگار قهّار اين قسم مىايستى ؟ ! زهى بىشرمى و بسى بىحيائى ! كسى كه خضوع ندارد ايمان ندارد و هرگاه كسالت داشته باشد منافق خواهد بود :
« وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى »
« 2 » .
دويم آنكه از لغو روگرداناند . القمّي « 3 » : « عن الغناء و الملاهي » .
و عن أمير المؤمنين عليه السّلام : « كلّ قول ليس فيه ذكر فهو لغو » « 4 » .
و عن الصّادق عليه السّلام « إن يتقوّل الرّجل عليك بالباطل أو يأتيك بما ليس فيك فتعرّض عنه للّه ! » « 5 » .
هامش
( 1 ) - مستدرك الوسائل : 5 / 417 / 3 . : « نقل است كه روزى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مردى را در حال نماز ديد كه با ريش خود بازى مىكند پس فرمود : بدانيد كه اگر قلب او خشوع داشت حتما اعضاى بدن او نيز تبعيت مىنمود » .
( 2 ) - النّساء : 142 . : « [ منافقان ] و چون به نماز برخيزند با گرانى و كاهلى برخيزند » .
( 3 ) - يعنى تفسير على بن ابراهيم قمّى ، و در آنجا و نيز در بحار ( 66 / 45 ) ذيل آيهء« وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ »گويد : مراد از لغو : « غناء و ملاهى است » .
( 4 ) - الفقيه : 4 / 404 / 5876 . : « هر گفتار خالى از ذكر لغو است » .
( 5 ) - در تفسير مجمع البيان از امام صادق عليه السّلام نقل است كه در بيان « اعراض » در آيهء شريفهء« عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ »فرمودند : « هرگاه كسى با سخنان باطل بر تو دروغ بندد و يا از تو تعريفى كرد كه در تو نبود ؛ براى خدا از او دورى كن » .