كور و كر و گنگ كسى نيست كه اين جوارح مخصوصه را نداشته باشد ، بلكه آن كس [ است ] كه خدا فرمود :
« صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ »
« 1 » و او را در آيهء ديگر :
« لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها
- الآية » « 2 » [ معرّفى كرده ] .
و امّا زيركى و سفاهت :
فرمودند : « أكيس النّاس من كان أشدّ ذكرا للموت » « 3 » ، و : « من أبصر رشده من عيّه فمال إلى رشده » « 4 » . و سفيه كسى است كه بالاى دنيا نزاع نمايد .
و امّا ربح و خسران :
پس حضرت آفريدگار غافلان از ياد خدا را فقط زيانكار شمرده و خسران را منحصر به آنان دانسته و ربح را در معاملهء با خودش قرار داده :
« مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها »
« 5 » ،
« مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً »
« 6 » ، « [ إنّ اللّه تبارك و تعالى يقول : ] يا بني آدم تطوّلت عليك
هامش
( 1 ) - البقرة : 18 . : « كرانند - از شنيدن - ، گنگانند - از گفتن حقّ - ، كورانند - از ديدن حقّ - » .
( 2 ) - الأعراف : 179 . : « دلهائى دارند كه به آن [ حقّ را ] را درنمىيابند ؛ و چشمهايى دارند كه به آن [ حقّ را ] نمىبينند ، و گوشهايى دارند كه به آن [ حقّ را ] نمىشنوند ، اينان بسان چارپايانند بلكه گمراهترند ؛ همينانند غافلان » .
( 3 ) - البحار : 6 / 130 / 21 . و الفقيه : 5840 . از امام صادق عليه السّلام نقل است كه فرمود :
« زيركترين مردم كسى است كه بيش از همگان مرگ را به ياد آورد » .
( 4 ) - البحار : 67 / 106 / 1 . « زيرك كسى است كه به رشد و عقبافتادگى خود نظرى اندازد سپس نظرش را معطوف به رشد و ترقّى خود نمايد » .
( 5 ) - الأنعام : 160 . : « هركه كار نيكى آورد ده چندان آن پاداش دارد » .
( 6 ) - البقرة : 245 . : « كيست كه خداى را وام دهد وامى نيكو ، تا او را افزون دهد افزونيهاى بسيار ؟ » .