وقت مخصوص شماست . امّا بعد از اين سه وقت ، گناهى بر شما و بر آنان نيست ( كه بدون اذن وارد شوند ) و بر گرد يكديگر بگرديد . اين گونه خداوند آيات را براى شما بيان مىكند و خداوند دانا و حكيم است » .
استيذان در اوقات سهگانه
1 - خداوند در اين آيه به مؤمنين خطاب فرموده است كه : به بردگان و اطفال مميّزشان كه فرق بين عورت و غير عورت را مىدانند ، امر كنند كه در اين اوقات سه گانه براى دخول نزد آنان اجازه بگيرند . بنابراين خطاب نسبت به افراد بالغ « تكليف » و بالنسبة به اطفال نابالغ « تمرين » مىباشد .
امر عمومى به كسب اجازه ، قبلا ذكر شد و اين امر خاص بر « گرفتن اجازه » است .
آيا كنيزان نيز مأمور به اجازه گرفتن مىباشند . گفته شده است بله ، آنها نيز بايد اجازه بگيرند و اينكه آيه با « الّذين » وارد شده است ، از باب « تغليب » است . برخى نيز گفتهاند : لازم نيست و اين قول از امام باقر و امام صادق ( عليهما السّلام ) نيز روايت شده است .
2 - اختصاص اين اوقات سهگانه به اين دليل است كه در اين اوقات احتمال كشف عورت زياد است ، « قبل از فجر » ، به اين دليل كه اين زمان ، وقت برخاستن از رختخواب و عوض كردن لباس روز با لباس شب است . « وقت ظهر » چون وقت خواب قيلوله مىباشد و احتمال آشكار شدن عورت وجود دارد . « وقت عشاء » زمان تبديل لباس روز به لباس شب است .
3 -
« لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَ لا عَلَيْهِمْ جُناحٌ »
: جواب از سئوال محذوفى است كه تقدير آن چنين است :
حكم زمانهاى ديگر غير از اين اوقات چيست ؟ كه جواب داده شده است : نه بر شما و نه بر آنها گناهى براى ترك اجازه گرفتن نيست . چون سبب استيذان كه احتمال كشف عورت بود ، از بين رفته است .
ضمير در « بعدهنّ » به اوقات سهگانه برمىگردد .
4 -
« طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ » :
اين عبارت در معناى « تعليل بر عدم استيذان در غير اوقات سهگانه » مىباشد ، چون استيذان در غير اين اوقات ، مستلزم حرج و زحمت است ، چون مخالطه و رفتن نزد همديگر بين آنها براى خدمت كردن و به خدمت گرفتن ضرورى است و « استيذان » در اين اوقات مستلزم « حرج » است .