« وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ »
؛ « خداوند نعمتش را بر شما تمام نموده باشد به سبب شرع اسلام كه براى شما فرستاده است . شرعى كه داراى احكام و دستوراتى مىباشد و به سبب پاكيزه نمودن بدنها و دلهاى شما و چيزى كه باعث پوشش گناهانتان مىشود .
جمله
« لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ »
براى غاية است يعنى ( البته شما در برابر نعمتهاى ياد شدهء اقامه شكر و سپاس بنمائيد در جمله مزبور اشاره به آنست كه عبادتهاى مردم روى انگيزهء شكر و سپاس از نعمتهاى الهى به وقوع مىانجامد و همين مطلب فرمايش جناب بلخى است و بررسى آن در علم كلام بايد انجام پذيرد .
[ 2 ] دوّمين آيه :
آيه دوّم :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ ، حَتَّى تَغْتَسِلُوا وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ ، فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ، فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً »
« 1 » ؛
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد در حالى كه مست هستيد به نماز نزديك نشويد تا بدانيد چه مىگوييد و همچنين هنگامى كه جنب هستيد ، مگر مسافر باشيد ، تا غسل كنيد و اگر بيمار يا مسافر و يا قضاى حاجت كردهايد و يا با زنان آميزش جنسى داشتهايد و در اين حال آب ( براى وضو و غسل ) نيابيد ، با خاك پاكى ، تيمّم كنيد صورتها و دستها را مسح كنيد خداوند بخشنده و آمرزنده است » .
كلمه ( واو ) در جمله ( و انتم سكارى ) و او حاليّه است و بيانگر حالت فرد مىباشد و همچنين علامت نصب ( ) در
« وَ لا جُنُباً »
بيانگر حالت مىباشد . البته انگيزهء نصب آنست كه
« جُنُباً »
بوسيله واو عاطفه بر
« أَنْتُمْ سُكارى »
عطف شده است . سكارى به صورت صيغهء جمع قرائت شده بر وزن « هلكى » مىباشد و « السكّر » با تشديد از مادّه « السكّر » است به معناى سدّ و بستن . بعضيها گفتهاند مقصود آيه چنين است : « به نماز نزديك نشويد در حالى كه از شراب و غير آن ، مست باشيد تا بدانيد آنچه را كه مىگوئيد » نهى و منع
« لا تَقْرَبُوا »
متوجّه شخصى است كه مست كرده و لكن عقلش زائل نشده است .
هامش
( 1 ) . سوره نساء ، آيه 43 .