ركعت اول فراموش كرد ، در ركعت دوم به جا نياورد . » « 1 » دليل اين حكم ، تأسى [ به معصوم ] است . نيز به سبب آن كه امر به استعاذه ، توقيفى مىباشد ؛ به ويژه در نماز كه عبادت است و فراتر رفتن از آنچه بدان امر شده ، نيازمند دليل است .
شيخ گويد : « استعاذه تنها در ركعت نخست مستحب است . شافعى در اين باره دو نظريه دارد : يكى ، همان ديدگاه ما و دوم ، اين كه در هر ركعت كه نمازگزار بخواهد قرائت كند ، استعاذه مستحب است . بيشتر اصحاب وى ، ديدگاه نخست را پذيرفتهاند و ابن سيرين نيز بر همين نظر است . » شيخ گويد : « دليل ما آن است كه آنچه را ما معتبر دانستيم ، مورد اجماع مىباشد و تكرار آن در هر ركعت ، نيازمند دليل مىباشد ؛ در حالى كه در شرع ، دليلى بر آن وجود ندارد . » « 2 »
استعاذه در غير نماز ، تنها در آغاز تلاوت است ؛ اگرچه چندين تلاوت باشد ؛ مگر آن كه سخنى غير قرآنى فاصله اندازد ؛ چرا كه ظاهر آيه ، امر به استعاذه پيش از شروع به قرائت است ؛ نه در اثناى قرائت آيه به آيه ؛ حتّى اگر فاصلهء كوتاهى ايجاد شود .
* * * شيخ و عموم اصحاب بر آناند كه استعاذه آهسته گفته شود و تنها بسم اللَّه با جهر خوانده شود . او مىگويد : « استعاذه در همهء نمازها ( جهرى و اخفاتى ) آهسته گفته مىشود . شافعى در اين باره دو نظريه دارد : نخست ، همان ديدگاه ما و دوم ، اينكه در نمازى كه قرائت ، جهر مىشود ، استعاذه نيز بلند خوانده مىشود . » شيخ گويد :
« دليل ما ، اجماع شيعه است . » « 3 »
شهيد گويد : « آهسته خواندن استعاذه ، حتّى در نمازهاى جهرى ، مستحب مىباشد .
اكثر فقها همين ديدگاه را دارند و شيخ اجماع ما را در اين باره نقل كرده است . » « 4 » وى حديث حنان بن سدير را نيز بر ارادهء جواز حمل كرده است .
هامش
( 1 ) . ذكرى الشيعه ، ج 1 ، ص 331 .
( 2 ) . خلاف ، ج 1 ، ص 326 .
( 3 ) . همان ، ص 326 و 327 .
( 4 ) . ذكرى الشيعه ، ج 3 ، ص 330 .