آنها را در ابجد قرار داد . الف را به سبب فروتنىاش ، آغازگر نخستين نامهايش و پيشاپيش همهء حروف ديگر ساخت . » « 1 »
علما دربارهء تفسير « الم » اختلاف ديدگاه دارند :
[ م / 195 ] عطاء بن سائب از سعيد بن جبير از ابن عباس ، دربارهء « الم » چنين روايت كرده است : « أنا اللَّه أعلم » ( من خداوندى هستم كه مىدانم . )
[ م / 196 ] ابو روق از ضحاك دربارهء « الم » اين گونه نقل كرده است : « أنا اللَّه أعلم . »
[ م / 197 ] مجاهد و قتاده گفتهاند : « « الم » يكى از نامهاى قرآن است . »
[ م / 198 ] ربيع بن انس گفته : « " الف " مفتاح نام اللَّه ، " لام " مفتاح نام لطيف او و " ميم " مفتاح نام مجيد اوست . »
[ م / 199 ] خالد از عكرمه نقل كرده است : « « الم » سوگند است . »
[ م / 200 ] محمد بن كعب گفته : « " الف " آلاء اللَّه ( نعمتهاى خدا ) ، " لام " لطف او و " ميم " ملك اوست . »
[ م / 201 ] در برخى از روايات از ابن عباس « 2 » نقل شده : « " الف " اللَّه و " لام " جبرئيل است . خداوند به آنها سوگند ياد كرد كه همانا ترديدى در اين كتاب راه نيابد . » شايد بنا بر اين تأويل ، مراد از آن چنين باشد كه خداوند اين كتاب را بر زبان جبرئيل ، بر محمد صلى الله عليه و آله و سلم فرو فرستاد .
اهل اشاره گفتهاند : « الف : أنا ( من ) ؛ لام : لى ( براى من ) ؛ ميم : منّى ( از من ) . »
[ م / 202 ] از على بن موسى الرضا عليه السلام نقل شده است كه از امام صادق عليه السلام دربارهء « الم » پرسيدند . ايشان فرمود : « الف ، شش صفت از صفات خدا را در بر دارد : [ 1 . ] " ابتداء " ؛ زيرا خداى تعالى ، آفرينش هستى را آغاز كرد و الف ، آغازگر حروف است ؛
هامش
( 1 ) . افسانهاى اسرائيلى و عجيب .
( 2 ) . در تفسير سُلَمى ( ج 1 ، ص 46 ) از سهل بن عبداللَّه نقل شده : « الف همان اللَّه ، لام ، جبرئيل و ميم ، محمد صلى الله عليه و آله و سلم است . »