بدون اينكه فرقى بين انواع بدعت قائل شوند ؛ در حالى كه روح شريعت اسلامى به ما مىگويد كه بين انواع بدعت تفاوت قائل شويم ؛ يعنى برخى را نيكو و برخى را ناپسند شماريم .
از اينروست كه تفسير بسيارى از احاديث شريف ، نيازمند عقلى نيرومند و فكرى استوار و فهمى سزاوار و قلبى بااحساس است كه بتواند از درياى شريعت مدد گيرد و وضعيت امت و نيازهاى او را مراعات نمايد و در حدود قوانين شرع و نصوص تخلفناپذير قرآنى ، با مردم همراهى نمايد .
بهعنوان مثال ، حديثى كه مىگويد هر بدعتى ضلالت است ، مراد از آن هر بدعت ناپسندى است كه تحت قوانين شريعت درنيايد و اين قيد در روايت ديگرى وارد شده است مانند روايت :
« لا صلاة لجار المسجد إلا في المسجد » . « 1 »
اين روايت با وجود اينكه بهصورت محصور آمده و هرگونه نمازى را براى همسايهء مسجد در خارج از مسجد نفى مىكند ؛ ولى عموم احاديث ديگر آن را مقيّد مىكند كه منظور اين است كه نماز كاملى براى آن فرد نيست ؛ البته در اين مسأله بين علما ، اختلاف است .
نتيجه اينكه چنين رواياتى را بهظاهر آن حمل
هامش
( 1 ) براى همسايهء مسجد ، نماز جز در مسجد جايز نمىباشد .