واجبات سجود ( ب )
س آن چيزهائى كه در سجده معتبر است « 1 » ، چند چيز است ؟
ج هفت چيز :
اول : گذاشتن شكم دستها و زانوها و دو انگشت بزرگ از پاها از طرفى كه طول قدم به آن منتهى مىشود على الأحوط « 2 » ، اگر چه اقوى ، كفايت ظاهر و باطن انگشت بزرگ است با گذاشتن پيشانى بر زمين . و با اخلال به يكى از اين هفت موضع عمداً ، باطل مىشود ، بخلاف صورت سهو و فراموشى و نحو آن در غير جبهه .
س هر گاه عاجز شد از گذاشتن شكم دستها بر زمين ، چه كند ؟
ج بايد پشت دستها را ، بدل از شكم قرار دهد . و با عجز از آن ، جزئى كه به كف دست نزديكتر است بگذارد و الَّا الاقرب فالاقرب .
دوم : ذكر است به نحوى كه در ركوع گذشت . و احوط در اين جا « 3 » اين است كه به جاى « العظيم » ، « الاعلى » بگويد ، يعنى « سبحان ربي الاعلى و بحمده » بگويد هر گاه اختيار تسبيحهء كبرى نمايد ؛ و اگر تسبيحهء صغرى را اختيار نموده ، سه دفعه « سبحان الله » مجزى است .
سوّم : طمأنينه و آرام گرفتن به قدر ذكر واجب .
چهارم : بودن هفت عضو مذكور بر زمين و شبه آن قبل از شروع « 4 » در ذكر تا فراغ از ذكر .
هامش
« 1 » در حال عمد ، و اما در سهو ، پس اعتبارِ مجموع ، مورد تأمّل است چنان كه خواهد آمد ، بلكه چنانچه گذشت ركنيّت منوط است به سجود عرفى يا وضع جبهه بر آن چه محقِّق سجود است .
« 2 » ترك نشود به نحوى كه گذشت در تعليقه .
« 3 » بلكه متعيّن در تسبيحِ خاصّ ، تبديل است .
« 4 » يا با شروع .