در به دست آوردن خشنودى حضرتش سخت بكوش ، و مبادا روى آوردنت به خدا ، كمتر از روى آوردنت به پادشاهان دنيا باشد ، كه اگر حال تو چنين باشد ، از مسخرهكنندگان هلاك شده خواهى بود ، و چگونه قابل قبول است كه اهتمام تو ، به خشنودى خدا كمتر از اهتمام تو به خشنودى بندگان باشد ؟ پس هرگاه منزلت خدا نزد تو ، كمتر از منزلت پادشاهان دنيا باشد ، پادشاهانى كه بندگان خداى تواند ، بنابراين تو خدا را استهزاء كرده و كوچك دانستهاى ، و عظمت و شكوه او را ناديده گرفتهاى ، و از حضرتش اعراض نمودهاى ، و بعيد است كه با چنين حالى به سبب نماز يا روزهات به حاجت خود دست يا بى ، و بايد نماز و روزهاى كه براى حاجت به جا مىآورى ، براى تحصيل تجربه نباشد ، چه آنكه انسان نمىآزمايد مگر كسى را كه در حق او بد گمان است ، و حق تعالى آنهايى را كه در حق او گمان بد بروند به گفتارش مذمّت نموده است : يظنّون باللّه ظنّ السّوء عليهم دائرة السوء بلكه بايد به رحمت خدا و به وعدههاى او ، در كمال اطمينان و اعتماد باشى ، و اميدت به خدا ، در طلب حاجتت بيش از آن باشد ، كه حاتم [ بخشندهء معروف كه بخشايشش ضرب المثل شده است ] را براى طلب يك قيراط قصد كنى . چه اينكه اگر حاتم را براى يك قيراط قصد كنى ، يقين دارى به هر شكل كه باشد ، به تو عطا خواهد كرد ، پس آگاه باش كه حاجت تو نزد حق تعالى هرچه باشد ، كمتر از يك قيراط نزد حاتم است ، بنابراين مبادا اعتمادت به حق تعالى كمتر از رو آوردن به درگاه خانهء امثال حاتم باشد . و شايسته است ، هرگاه به خاطر حاجتى ، روزه يا نماز بجا آورى ، عمل خود را براى كارهاى مهمتر از حاجات دينى خود نيّت كنى ، و بدان كه مهمترين آنها حوايج آن كسى است كه تو در پناه هدايت ، و حمايت اويى ، و آن امام زمان تو صلوات اللّه عليه است ، پس بايد نماز و روزهات نخست براى قضاى حاجات آن حضرت باشد ، و بعد براى حوايج دينى خود ، و سپس براى آن حاجتى كه برايت پيش آمده ، و قصد آن را داشتهاى ، مثلا هرگاه ستمگرى در صدد كشتن تو باشد ، و تو براى خلاصى از گزند او روزه حاجت گرفتى ، بايد توجه داشته باشى كه مهمتر از آن حاجت دينى توست ، كه آن حاجت گذشت و رضاى حق از تو مىباشد ، و اينكه بر تو اقبال كند ، و عملت را بپذيرد ، زيرا در كشته شدنت ، دنيايت فاسد مىشود چنانچه دينت سالم باشد ، به علاوه اگر كشته نشوى ، به ناچار يك روز خواهى مرد ، ولى اگر عفو و رضاى خدا برايت حاصل نشود ، در دنيا و آخرت هلاك خواهى شد ، و هراسها و شدايدى كه به خيالت نمىرسد برايت پيش خواهد آمد ، و اينكه گفتيم حاجت
مفاتيح الجنان (فارسى) — صفحة 986
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٩٨٦