آهنين فوق الذكر ، در سرتا سر شبستان شرقى پنجرههاى مشبكى كه از چوب ساخته شده نصب گرديده است ؛ اين پنجرهها در ساختمان سلطان عبدالمجيد ( عثمانى ) ساخته شده است و نشانهء جايگاه ويژه زنان « 1 » در هنگام نماز و اقامت آنان در حرم مىباشد .
در جنوب اين شبستان صفهاى ديده مىشود كه جايگاه ويژهء خواجگان خدمتگزار حرم شريف است . اين صفه به صورت جايگاه بلندى مىباشد كه مسافت در حدود 12 متر طول و 8 متر عرض دارد و ارتفاع آن در حدود چهل سانتيمتر از سطح زمين بالاتر است . اين جايگاه در دوران رسول خدا صلى الله عليه و آله مكانى براى « اهل صفه » « 2 » كه گروهى از مستمندان و پيرمردان مسلمان ( / مهاجرين ) بوده است كه در آن جا زندگى مىكردهاند و رسول خدا صلى الله عليه و آله نيازهاى غذايى و لباسى آنان را بر آورده مىكردهاند ؛ از ميان اهل صفه مىتوان به افرادى مانند ابوهريره و ابوذر غفارى اشاره نمود .
در برابر اين صفه در طرف جنوب ، صفهء ديگرى كه كوچكتر از اولى مىباشد و از سمت شمال متصل به مقصورهء شريف است ، ديده مىشود . اين صفه جايگاه ويژهء تهجد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بوده است . در ميان اين دو صفه ، راهى وجود دارد كه به سوى « باب جبرئيل » در شرق منتهى مىگردد . در سمت راست شخصى كه وارد صُفّه مىشود دكه كوچكى ديده مىشود كه بزرگ حرم يا شيخ الحرم روى آن مىنشيند ؛ در كنار آن ، انبار ويژهء مقصورهء شريفه در سمت قبله و شرقى حرم - واقع شده است .
روضهء شريف ، در سمت غرب مقصورهء شريف واقع گرديده است اين مكان مسافت محل ميان قبر شريف و منبر پيامبر صلى الله عليه و آله را گويند ، زيرا بنا به فرمودهء خود حضرت :
« ما بين قبرى و منبرى « 3 » روضة من رياض الجنة » بين قبر و منبرم روضهاى از روضات بهشت است . اين قسمت داراى 22 متر طول و در حدود 15 متر عرض مىباشد . روضهء
هامش
( 1 ) . شايد اين سمت از صدر اسلام به زنان اختصاص داشته ، زيرا تأييد اين سخن وجود نام « باب النساء » است كه از زمانهاى طولانى در گذشته در اين سو ديده مىشده است .
( 2 ) . در دوران رسول خدا ( ص ) در مدينه به غير از صفه خانهاى وجود داشت كه بدان « دار القرى » يا « دارالمضيف » مىگفتند كه اين خانه در جنوب غربى مسجد وجود داشت و ويژه ميهمانان رسول خدا ( ص ) بوده است .
( 3 ) . در روايات ديگرى مضمون اين روايت به صورت « ما بين بيتى و منبرى . . . الخ » هم آمده است .