4 - در صورتى كه خدمهء كاروان بودم و به دستور مدير گروه براى كمك نمودن به بانوان مسن براى رمى جمرهء عقبه عازم منى بودم و از خود استقلال نداشتم ، آيا وجه اين گوسفند را چه كسى بايد بپردازد ؟ ستاد حج ، مدير گروه يا اين جانب ؟
5 - چنانچه ستاد حج تقبل نموده باشد ذبح را ، آيا از گردن اين جانب ساقط مىگردد يا نه ؟
ج - بايد قربانى كنيد ، و اگر چه بايد ( 1 ) در منى ذبح نماييد لكن ذبح در محل خودتان هم براى كفاره كفايت مىكند ، و مىتوانيد به مسئولين در ستاد نيابت دهيد كه براى شما ذبح كنند ، و در اين صورت ذبح آنها هم كافى است ، ولى بدون نيابت صحيح نيست .
[ 515 ] س - آيا استظلال ( 2 ) ، مربوط به سايهء حاصل از تابش عمودى خورشيد است يا حاصل از تابش مايل خورشيد را هم شامل مىشود ؟
ج - فرق نمىكند ( 3 ) .
[ 516 ] س - آيا استظلال ، مربوط به سايه بر سر مىباشد يا اگر سايه فقط بر شانه بيفتد استظلال صدق مىكند ؟
ج - صدق نمىكند ( 4 ) .
شرح
( 1 ) - آية الله خامنه اى : بنا بر احتياط واجب در منى ذبح كند .
آية الله فاضل : احتياط اين است كه كفّارهء محرّمات احرام عمره در مكَّه ذبح شود ، و كفّارهء محرّمات حج در منى ، ولى فعلا كه گوشت آن در آن دو مكان مصرف فقراى مؤمن نمىشود ذبح در وطن جايز بلكه مطابق احتياط است تا به مصرف فقراى مؤمن برسد .
آية الله بهجت : مسأله ذبح را متعرض نشدهاند .
آية الله خوئى : ذبح در منى لزومى ندارد . ( مناسك ، مسأله 287 ) .
آية الله تبريزى : كفاره اى كه بر محرم براى غير از شكار واجب شده است اظهر اين است كه مىتواند كشتنش را تا بازگشت از حج تأخير انداخته و هر جا بخواهد بكشد و بهتر اين است كه كفاره را در حج خود بكشد ( مناسك ، مسأله 287 ) .
آية الله سيستانى : جاى اين كفّاره بنا بر احتياط واجب منى است ولى اگر نكشت هر چند بدون عذر باشد ذبح در هر جاى ديگر كافى است .
( 2 ) آية الله نورى : گفته شد كه ميزان استظلال نيست .
( 3 ) آية الله بهجت : احوط اين است كه زير سايه چيزى كه روى سر نباشد نيز نرود ( مناسك ، مسأله 269 ) .
آية الله مكارم : سايه ديوارهاى ماشين بدون سقف و مانند آن مانعى ندارد .
( 4 ) آية الله فاضل : گذشت كه بنا بر احتياط واجب براى بدن نيز نبايد سايبان قرار دهد .