كمى كتون است . كاربرد اسانسهاى مزبور بيشتر در رابطه با رايحهدرمانى است ، يعنى موجب آسانى يا افزايش جريان مخاط مىشوند و واجد اثر سيتوفيلاكتيك نيز مىباشند . در عرصه رايحهدرمانى از هر 2 ويژگى آن به شكل گسترده ، براى درمان ناراحتىهاى بخش فوقانى دستگاه تنفس ( خاصيت موكوليتيك يا تجزيهكنندهء مخاط ) و نيز به عنوان تركيبات سيتوفيلاكتيك استفاده مىشود . بسيارى از كتونها ، در صورتى كه به شكل خوراكى مصرف شوند ، روى اعصاب اثر سمّى دارند و مصرف برخى از آنها مانند پولهگون موجود در پونه ، توجون موجود در برنجاسف ، مريمگلى و تويا خطرناك مىباشد .
ب - آلدييدها
سيترال ، سيترونلال ، نرال و ژرانيال ، از آلدييدهاى مهّم مىباشند . آلدييدها مانند كتونها ، داراى گروه كربونيل هستند ولى بر خلاف كتونها ، اكسيژن آلدييدها با كربن متّصل به هيدروژن پيوند دارد ، يعنى درون زنجير كربن قرار نگرفته است .
اجزاء اصلى اسانس گياهانى مانند : كاهمكى ، بادرنجبويه
( Melissa officinalis )
،
Cymbopogon nardus
، بهليمو
( Lippia citriodora )
و اكاليپتوس
( Eucalyptus citriodora )
، مونوترپنوييدهاى آلدييدى مىباشند . براساس پژوهشهاى انجام شده آلدييدهاى موجود در اين اسانسها اثر آرامبخش دارند . به علاوه ثابت شده است كه سيترال واجد اثرات شديد گندزدا مىباشد .
ج - استرها
برخى از مهّمترين استرها ، ليناليل استات ، ژرانيل استات ، بورنيل استات و متيل ساليسيلات هستند . در گروههاى استرى ، پيوند دوگانهاى بين كربن و اكسيژن ( گروه كربونيل ) وجود دارد . دوّمين مولكول اكسيژن با پيوند يافتن به گروه كربوكسيل ، گروه استر را ايجاد مىكند . استرها حاصل واكنش بين اسيد و الكل بوده ، ويژگى بارز آنها داشتن اثرات ضد قارچ و آرامبخش مىباشد . همچنين مستقيما روى دستگاه مركزى عصبى ، اثر تسكيندهنده داشته و عوامل قوى از بين برنده اسپاسم هستند .
اسانس بابونه رومى حاوى تعداد زيادى استر است كه معمولا در اسانس بقيه گياهان يافت نمىشوند . بنابراين ظاهرا اسانس گياه مزبور ، واجد بيشترين اثر ضد اسپاسم است .
معمولا استرها معطّر بوده ، اغلب رايحهاى بسيار شبيه به ميوه دارند . استرها بيشتر مواقع در ايجاد عطر و طعم گياهان نقش دارند . مثلا ليناليل استات به مقدار زياد در