نمىتواند به جهت پيرى يا بيمارى يا عذر ديگرى به حج برود
واجب نيست ولى نايب گرفتن بر أو واجب است على الأظهر
چنان كه خواهد آمد .
مسأله 10 - اگر براي حج دو راه باشد يكى مأمون
وبي خطر وديگرى غير مأمون وبا خطر ، وجوب حج ساقط
نمىشود بلكه واجب است از راه بي خطر برود هر چند
دور باشد .
مسأله 11 - اگر در بلد خود مالي داشته باشد كه به حج رفتن
موجب تلف شود حج بر أو واجب نخواهد بود ، در صورتي كه ضرر
مجحف باشد وهمچنين است اگر چيزى باشد كه شرعا مانع از
رفتن به حج باشد ، چنانچه حج رفتن سبب ترك واجب أهم از
أو شود ، مانند نجات غريق يا نجات كسى از سوختن ، يا آن كه
حجش متوقف بر اين باشد كه فعل حرامى انجام دهد كه
اجتناب از آن أهم از حج باشد ، كه در تمام اين صور حج واجب نيست .
مسأله 12 - هر گاه با اين كه حجش مستلزم ترك واجب أهم
يا به جا آوردن فعل حرام باشد به حج رود ، در اين صورت
هر چند از جهت ترك واجب يا فعل حرام معصيت كار
مىشود ، ولى ظاهر اين است كه حجش مجزى از حجة الاسلام
خواهد بود ، البتة اگر شرايط ديگر را دارا باشد . وفرقى نيست
بين كسى كه حج از سالهاى قبل بر ذمهاش مستقر بوده وكسى