از هيچ دردى جز هنگام بهبودى شكايت نمىكرد . سخنى را مىگفت كه خود انجام مىداد و چيزى كه عمل نمىكرد نمىگفت . اگر در سخن گفتن مغلوب مىشد در سكوت ، كسى بر او غلبه نمىيافت . بر شنيدن حريصتر بود تا گفتن . هرگاه دو كار برايش پيش مىآمد ، مىانديشيد كه كدام به هوا و هوس نزديكتر است ، با آن مخالفت مىورزيد . بر شما باد با داشتن اين اخلاق نيك ، از يكديگر در داشتن آنها سبقت گيريد و اگر قدرت انجام همهء آنها را نداريد ، بدانيد انجام كمى از آن بهتر از ترك بسيار است .
290 - حتّى اگر خداوند تهديد به عذاب در برابر عصيان نكرده بود ، واجب بود به پاس نعمتهايش نافرمانى نشود .
291 - امام در تسليت به « اشعث بن قيس » در مرگ فرزندش چنين فرمود :
« اى اشعث ! » اگر بر فرزندت محزون شوى اين به خاطر مقام پدرى شايسته است ، و اگر صبر و شكيبايى پيشه كنى ، خداوند به جاى هر مصيبتى عوضى قرار مىدهد .
اى اشعث ! اگر صبر كنى مقدّرات بر تو جارى مىشود و تو پاداش خواهى داشت و اگر ناشكيبايى و بيتابى كنى ، باز هم مقدّرات مسير خود را طى مىكند و وزر و گناه بر تو خواهد بود .
اى اشعث ! فرزندت تو را مسرور ساخت در حالى كه آزمايش و فتنه بر تو بود و او تو را محزون ساخت در حالى كه براى تو ثواب و رحمت است .
292 - امام عليه السلام هنگامى كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را مىخواست به خاك بسپارد ، كنار قبر ، فرمود :
صبر و شكيبايى جميل و زيباست ، ولى نه در مورد ( مرگ ) تو و بيتابى زشت و قبيح است ، امّا نه بر فراق تو . مصيبت مرگ تو سخت بزرگ و سنگين است و هر مصيبتى پيش از تو و بعد از تو در برابر آن كوچك و حقير است .
293 - با احمق معاشرت و مصاحبت مكن ! كه كارهاى احمقانهاش را برايت زيبا جلوه مىدهد و دوست دارد تو مثل او باشى .
294 - از امام عليه السلام دربارهء فاصلهء ميان مشرق و مغرب سؤال شد ، در پاسخ فرمود :
مسير يك روز خورشيد ! !
295 - دوستانت سه گروه و دشمنانت نيز سه گروهند ، امّا دوستانت : دوستت و دوست دوستت و دشمن دشمنت . امّا دشمنانت : دشمنت و دشمن دوستت و دوست دشمنت مىباشند .
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 811
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨١١