بنابراين زمامداريت را با ريختن خون حرام تقويت مكن . چرا كه آن را تضعيف و سست مىكند ، بلكه بنياد آن را مىكند و آن را به ديگران منتقل مىنمايد ، و هيچگونه عذرى نزد خدا و نزد من در قتل عمد پذيرفته نيست ، چرا كه كيفر آن قصاص است ، و اگر به قتل خطا مبتلا گشتى و شمشير و تازيانه و دستت به ناروا كسى را كيفر كرد - چون ممكن است با يك مشت و بيشتر قتلى واقع گردد - مبادا غرور زمامدارى مانع از آن شود كه حقّ اولياى مقتول را بپردازى و رضايت آنها را جلب كنى !
خويشتن را از خودپسندى بر كنار دار و نسبت به نقاط قوّت خويش خودبين مباش . مبادا تملّق را دوست بدارى زيرا كه آن مطمئنترين فرصت براى شيطان است ، تا نيكوكارى نيكان را محو و نابود سازد .
از منّت بر رعيّت به هنگام احسان ، بپرهيز و بيش از آنچه انجام دادهاى كار خود را بزرگ مشمار و از اين كه به آنها وعده دهى و سپس تخلّف كنى بر حذر باش ، زيرا منّت ، احسان را باطل مىسازد و بزرگ شمردن خدمت ، نور حق را مىبرد و خلف وعده ، موجب خشم خدا و خلق است ، خداوند مىفرمايد : « اين موجب خشم بزرگ نزد خداست كه بگوييد چيزى ( كارى ) را كه انجام نمىدهيد » . « 1 » از عجله در مورد كارهايى كه وقتشان نرسيده ، يا سستى در كارهايى كه امكان عمل آن فراهم شده ، يا لجاجت در امورى كه مبهم است ، يا سستى در كارها هنگامى كه واضح و روشن است برحذر باش ! و هر امرى را در جاى خويش و هر كارى را به موقع خود انجام ده .
از امتياز خواهى براى خود در آنچه مردم در آن مساوى هستند بپرهيز و از تغافل از آنچه مربوط به توست و براى همه روشن است بر حذر باش ؛ چرا كه به هر حال نسبت به آن در برابر مردم مسؤولى و به زودى پرده از روى كارهايت بر كنار مىرود و انتقام مظلوم از تو گرفته مىشود . باد دماغت را فرو بنشان ، حدّت و شدّت و قدرت دست و تيزى زبانت را در اختيار خود گير ! و براى جلوگيرى از اين كار ، مخصوصاً توجّه به زبانت داشته باش كه ( سخنى بدون فكر نگويى ) و نيز در به كار بستن قدرت تأخير انداز تا خشمت فرو نشيند و مالك خويشتن گردى ؛ هرگز حاكم بر خويشتن نخواهى بود جز اين كه فراوان به ياد قيامت و بازگشت به سوى پروردگار باشى !
هامش
( 1 ) . سورهء صف ، آيهء 3 .