نامهء 22
به « عبدالله بن عباس » ؛ عبداللَّه بن عباس همواره مىگفت : « پس از سخنان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله
از هيچ سخنى به اندازهء اين سخن سود نبردم » !
امّا بعد ! انسان گاهى مسرور مىشود به خاطر رسيدن به چيزى كه هرگز از دستش نمىرفت ، و گاهى ناراحت مىشود ، به خاطر از دست دادن چيزى كه هرگز به آن نمىرسيد !
از اين رو خوشحالى تو بايد از چيزى باشد كه در طريق آخرت به دست آوردهاى و تأسف تو بايد از امورى باشد كه مربوط به آخرت است و از دست دادهاى ، به آنچه از دنيا مىرسى آنقدر خوشحال مباش ! و آنچه از دنيا از دست مىدهى بر آن تأسّف مخور و جزع مكن ! همّتت در آن باشد كه پس از مرگ به آن خواهى رسيد !
نامهء 23
كه پس از ضربت ابن ملجم ملعون قبل از شهادتش به عنوان وصيّت بيان فرمود
وصيّت من به شما اين است كه به خدا شرك نورزيد ! و سنّت محمّد صلى الله عليه و آله را ضايع مگردانيد ؛ اين دو ستون دين را استوار برپا داريد ! و اين دو چراغ را روشن نگهداريد و ديگر از هيچ ملامت و مذمّتى نترسيد .
من ديروز يار و همنشين شما بودم ، امروز باعث عبرت شما و فردا از شما جدا خواهم شد ؛ اگر زنده ماندم خود ولىّ خون خويشم و اگر بميرم مرگ ميعاد و قرارگاه من است . اگر عفو كنم ، عفو براى من موجب تقرّب به خداست و براى شما نيكى و حسنه است ، بنابراين عفو كنيد « آيا دوست نداريد خدا شما را مشمول عفو و آمرزش خويش قرار دهد » ؟ « 1 » به خدا سوگند چيزى از نشانههاى مرگ ، ناگهان به من روى نياورده كه من از آن ناخشنود باشم و طلايهاى از آن آشكار نشده كه من آن را زشت بشمارم . . .
من نسبت به مرگ همچون كسى هستم كه شب هنگام در جستجوى آب باشد و ناگهان به آن برسد و يا همچون كسى كه گمشده خويش را پيدا كند ؛ « و آنچه نزد خداست براى نيكان بهتر است » . « 2 »
هامش
( 1 ) . سورهء نور ، آيهء 32 .
( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 198 .