خطبهء 199
كه همواره يارانش را به آن توصيه مىكرد
موضوع نماز را به خوبى مراعات كنيد محافظت آن را بر عهده گيريد ، زياد به آن توجّه كنيد و فراوان نماز بخوانيد و به وسيلهء آن به خدا تقرّب جوييد ، زيرا نماز « به عنوان فريضهء واجب در اوقات مختلف شبانه روز بر مؤمنان مقرّر شده است » « 1 » مگر به پاسخ دوزخيان در برابر اين پرسش كه « چه چيز شما را به دوزخ كشانيده است » گوش فرا ندادهايد كه « مىگويند : ما از نمازگزاران نبوديم . . . » . « 2 » نماز گناهان را همچون برگهاى پاييزى مىريزد ، غل و زنجيرهاى معاصى را از گردنها مىگشايد .
پيامبر صلى الله عليه و آله نماز را به چشمهء آب گرمى كه بر در خانهء كسى باشد و در شبانهروز پنج بار خود را در آن شستسو دهد تشبيه كرده است كه بدون ترديد چرك و آلودگى در بدن چنين كسى باقى نخواهد ماند !
گروهى از مؤمنان كه زينت و متاع اين جهان و چشم روشنى آن يعنى فرزندان و اموال ، آنان را به خود مشغول نداشته ، حقّ نماز را خوب شناختهاند ، خداوند سبحان مىگويد : « مردانى هستند كه تجارت و داد و ستد ، آنان را از ياد خدا و برپا داشتن نماز و پرداخت زكات باز نمىدارد » . « 3 » رسول خدا صلى الله عليه و آله بعد از بشارت به بهشت ، خويش را در مورد نماز به تعب و مشقّت انداخته بود ، زيرا خداوند به او فرموده بود : « خانوادهء خويش را به نماز فرمان ده و در برابر آن شكيبا باش » ، « 4 » لذا آن حضرت پى در پى اهل بيت خود را به نماز امر مىكرد و خود نيز در انجام آن شكيبايى داشت .
زكات
( و بدانيد كه ) زكات همراه نماز مايهء تقرّب مسلمانان به خداوند است ، بنابراين كسى كه زكات را با طيب خاطر عطا كند ، كفّارهء ( گناهان ) او محسوب مىشود و مانع و حاجبى از آتش براى او خواهد بود ؛ پس نبايد كسى چشم به دنبال آنچه پرداخته بدوزد و در اداى آن براى خويش مشقّت ببيند ، يا به خاطر آن حسرت خورد ، زيرا آن كس كه بدون طيب نفس براى دريافت مزد بيشترى آن را بپردازد ؛ نسبت به سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله جاهل است و از اجر و ثواب مغبون و در عمل گمراه و بسيار پشيمان خواهد شد .
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 103 .
( 2 ) . سورهء مدّثّر ، آيات 42 - / 43 .
( 3 ) . سورهء نور ، آيهء 37 .
( 4 ) . سورهء طه ، آيهء 32 .