توصيف ايمان
قسمتى از اين سخن است :
( ايمان ) روشنترين راه است و نورانىترين چراغ ، انسان در پرتو ايمان راه به اعمال صالح مىيابد و با اعمال شايسته راه به ايمان ( و اين دو در يكديگر تأثير متقابل دارند ) . به وسيلهء ايمان كاخ علم و دانش آباد خواهد شد و با علم ، هراس از مرگ ( و مسئوليّتهاى پس از آن ) حاصل مىگردد . با مرگ دنيا پايان مىگيرد و با دنيا مىتوان آخرت را به دست آورد ، و با بر پا شدن قيامت بهشت نزديك مىگردد و جهنّم براى بدكاران آشكار مىشود . مردم به جز قيامت توقّفگاهى ندارند و به سرعت به سوى آن سر منزل آخرين ، رهسپار مىگردند .
چگونگى حال مردگان در قيامت
قسمتى ديگر از اين سخن است :
از قبرها خارج شده و به سوى سر منزل آخرين رهسپار گرديدهاند ؛ هر خانهاى ( از بهشت و جهنّم ) ساكنانى دارند كه تبديل و تحوّل در آن نيست و از آن به جاى ديگر انتقال نمىيابند .
امر به معروف و نهى از منكر دو صفت از صفات خداوند سبحانند ، كه نه اجل و سرآمد زندگى كسى را نزديك مىكنند و نه از روزى كسى مىكاهند ، كتاب خدا را محكم بگيريد « زيرا رشتهاى است محكم و نورى است آشكار . » داروى شفابخش و پر منفعت و سيراب كنندهاى است كه عطش ( تشنگان حقيقت ) را فرو مىنشاند . هر كس به آن تمسّك جويد ، او را نگاه مىدارد و هر كس به دامنش چنگ زند نجاتش مىدهد ، كژى در آن راه ندارد تا نياز به راست نمودن داشته باشد و منحرف نمىگردد و خطا نمىكند تا پوزش بطلبد . خواندن و شنيدن مكرّرش موجب كهنگى و يا ناراحتى سامعه نگردد ( و هر قدر آن را بخوانند و تكرار كنند باز روحپرورتر است و شيرينيش دلپذيرتر ) . كسى كه با قرآن سخن بگويد ، راست گفته و آن كس كه به آن عمل كند ( بر دگران ) پيشى گرفته است . در اينجا مردى به پا خاست و گفت : اى اميرمؤمنان ! مارا از فتنه آگاه ساز ! و آيا در اين باره از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسشى نمودهاى ؟ امام عليه السلام فرمود :
آنگاه كه خداوند آيهء « الم احَسِبَ النَّاسُ انْ يُتْرَكُوا انْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لايُفْتَنُونَ ؛ الم - آيا مردم خيال مىكنند همين كه مىگويند ايمان آورديم بدون آزمايش رها مىشوند » « 1 » نازل فرمود ( و من ) مىدانستم تا زمانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در بين ماست آزمايش ( نهايى ) نمىشوم ، پرسيدم : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله منظور از اين آزمايش و « فتنه » چيست كه خداوند تو را آگاه ساخته است ؟
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ، آيات 1 و 2 .