و شهادت مىدهيم كه محمّد صلى الله عليه و آله بنده و فرستادهء اوست ، شهادتى كه سخن را بالا مىبرد و عمل را به پيشگاه خدا به مرحلهء قبول مىرساند . شهادتى كه در هر ميزانى گذاشته شود سبك نمىگردد و از هر ميزانى برگرفته شود سنگين نخواهد بود . اى بندگان خدا ! شما را به تقوا توصيه مىكنم كه هم زاد و توشه است و هم پناهگاه : زادى كه انسان را به سرمنزل مقصود مىرساند و پناهگاهى كه او را از خطرها نجات مىدهد ؛ دعوت كننده به آن بهترين دعوت كنندگان و پاسدارش بهترين پاسداران و به همين دليل دعوت خود را به گوش همگان رسانيده و موجب رستگارى حافظان آن شده است .
اى بندگان خدا ! ترس از خدا دوستان خدا را از ارتكاب محرّمات باز مىدارد و قلبهاشان را قرين خوف و خشيت قرار مىدهد ، آنچنان كه آنها را در دل شب بيدار مىدارد ( و به راز و نياز با خدا بر مىخيزند ) و در روزهاى گرم و سوزان به روزه وامىدارد ، مشقّت را به جاى راحتى و تشنگى را به جاى سيرابى انتخاب كردهاند ، پايان زندگى را نزديك شمرده . . . به انجام اعمال نيك مبادرت ورزيدهاند ، آرزوها را تكذيب كردهاند و سرآمد زندگى را در نظر داشتهاند ، سپس آگاه باشيد كه دنيا سراى فنا ، مشقّت ، دگرگونى و عبرت است ، از فناى روزگار اين است كه تيراندازى است كه تيرهايش خطا نمىكند و مجروحانش بهبودى نمىيابند ؛ زندگان را هدف تير مرگ و تندرستان را هدف بيمارى قرار مىدهد و نجات يافتگان را به هلاكت مىكشاند ، خورندهاى است كه هرگز سير نمىشود و نوشندهاى است كه هيچ گاه عطشش فرو نمىنشيند .
از سختى و مشكلات آن اين است كه ، آدمى آنچه را كه نمىخورد ، جمع مىكند و آنچه را كه در آن ساكن نمىگردد بنا مىنهد ؛ سپس به سوى خدا مىرود در حالى كه نه مالى و نه خانهاى را به همراه مىبرد . و از دگرگونيهاى آن اين است كه ، آن كس كه ( ديروز ) مورد ترحّم مردم بود ( امروز ) مورد غبطه واقع مىشود و آن كس كه مورد غبطه بود ، مورد ترحّم قرار مىگيرد ، اين نيست مگر به خاطر نعمتهايى كه به سرعت دگرگون مىشود و بلاهايى كه ناگهان نازل مىگردد .
و از نكات عبرتانگيز آن اين است كه انسان در حالى كه نزديك است به آرزويش برسد ، ناگهان اجلش فرا مىرسد و اميدش را قطع مىكند ، نه به آرزو رسيده و نه آنچه مورد آرزوى اوست باقى مىماند .
سبحاناللّه ! سرور و نشاطش چه كمياب [ غرور آور ] است ! و سيرابيش چه تشنگى زا ؟ و چه سايهاش زود از ميان مىرود ، نه آنچه مىآيد رد مىشود و نه آنچه گذشته است باز مىگردد ، سبحاناللّه ! چه زندگان به مردگان نزديكند ! ، چون به زودى به آنها ملحق مىشوند و چقدر مردگان از زندگان دورند چون به كلّى جدا شدهاند . هيچ چيز بدتر از شر و بدى نيست جز كيفر آن ، و هيچ چيز نيكوتر از خير و نيكى نيست جز پاداش آن ، همه چيز دنيا شنيدنش بزرگتر است از ديدنش ، ولى همه چيز آخرت ديدنش از شنيدنش بزرگتر خواهد بود ، پس مىبايست از ديدن و خبر از پنهانيها شما را كفايت كند ، آگاه باشيد ، هرگاه از دنياى شما كم شود
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 251
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥١