نه صحنهى سياست به آنان رونقى مىگيرد و نه ميدان جنگ با آنان سامان مىيابد . وجود اينچنين نامردمانى كافى است كه اجتماعى را دستخوش اضطراب و هرج و مرج ساخته و در خطر فتنه و آشوب و معرض انواع بلاها و خطرات قرار دهد .
( 1 ) حسن بن على در مواجهه با اين اوضاع و احوال ، آنچنان نبوغى از خود نشان داد كه اگر آن حوادث و مصائب ناگهانى و غير قابل محاسبه پيش نمىآمد ، يقينا پيروزى درخشانى بدست مىآورد .
بسيارى از حوادث را پيشگوئى ميكرد ولى مراعات احتياط ، مانع از آن بود كه پيشبينىهاى خود را ابراز كند و بدين جهت فقط به اشارهاى بدان ، اكتفا ميكرد ، جملهى ابهامآميز و شيوائى كه از آيهى كريمهى قرآن اقتباس كرده و در نخستين خطبهاش در روز بيعت بيان فرمود از اين قبيل بود . آن جمله اين بود : « انى ارى ما لا ترون » ( من مىبينم آنچه را شما نمىبينيد ) .
در آن روزى كه اين جمله را ادا كرد در پيش روى او بجز جشنهاى سرشار از شور و نشاط كه بيش از همه چيز ، نمايشگر صميميت تودهى مردم با خليفهى جديد مىتوانست باشد ، چيز ديگرى وجود نداشت . پس چگونه است كه او چيزى در آنان مشاهده مىكند كه آنان خود از ديدن آن عاجزند ؟ .
اين همان دورانديشى و دوربينى ويژهى حسن بن على بود كه در جنگ و صلح و در هر گامى كه با دشمنان يا دوستانش برداشته ، نشانهى آن را ميتوان يافت .
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 108
مساهمون: السيد الخامنئي
ص١٠٨