فرصت ها براي در هم شكستن قدرت مخالفان به نحو أكمل استفاده كرد .
أو با آن كه نزد صدوق درس خوانده وشاگرد وى شمرده مى شد در چندين اثر خود أو را كه
سر آمد قميان ( 187 ) ورئيس محدثان ( 188 ) بود به شدت مورد حمله قرار داد . در سأله ء تصحيح الاعتقاد
كه شرح رساله اعتقادات صدوق است ، در مسائل سرويه ( 189 ) ، در رساله جواب أهل الحائر ورسائل
ديگر عقائد وآراء أو را مورد انتقاد شديد قرار داد . به خصوص در رساله أخير با عباراتى چنان تند به
أو تاخت ( 190 ) كه برخى از دانشمندان در صحت نسبت آن به مفيد ترديد كرده اند ( 191 ) وبرخى ديگر
آن را به شريف مرتضى نسبت داده اند ( 192 ) يا از شخصي ثالث دانسته اند ( 193 ) گرچه روشن است
كه اين رساله از مفيد است ( 194 ) وبسيارى از مطالب آن عينا همان هاست كه در آثار ديگروى به
خصوص تصحيح الاعتقاد ( 195 ) نيز ديده مى شود .
از اين حملات وانتقادات تند وتيز ، واعتراضات ديگر أو به روش أهل الحديث ( 196 ) ، برمىآيد
كه كار محدثان به جايى رسيده بود كه مفيد براي نجات علمي وفكرى شيعه چاره اى جز چنين
خشونت وشدت عمل در برابر آن نمى ديد ( 197 ) . أو كتابي نيز در رد مكتب أهل الحديث با نام مقابس
الأنوار في الرد على أهل الأخبار نگاشته بود ( 198 ) .
شريف مرتضى نيز در قلع وقمع محدثان ومكتب آنان نقشى مهم داشت . أو در بسيارى از
آثار خود از جمله جوابات المسائل الموصلية الثالثة ( 199 ) ورسالة في الرد على أصحاب العدد ( 200 )
ورسالة في ابطال العمل باخبار الآحاد ( 201 ) بر آنان سخت تاخت وهمگى محدثان قم را به فساد عقيدة
هامش
187 - فهرست شيخ : 157 .
188 - حدائق 1 : 170 .
189 - المسائل السرويه : 222 .
190 - ببينيد از جمله صفحات 112 و 116 و 118 و 120 . نيز أنوار نعمانيه 4 : 34 - 35 وكشكول بحراني 1 : 218 - 219 .
191 - در المنثور 1 : 100 . نيز ببينيد Macdermott ، ص 41 .
192 ) أنوار نعمانيه 4 : 34 / بحراني ، كشكول 1 : 218 - 219 .
193 - ذريعة 5 : 176 .
194 - كشف القناع : 211 / تسترى ، رسالة في سهو النبي : 2 : نيز ببينيد بحار 17 : 123 و 110 : 165 و 167 .
195 - تصحيح الاعتقاد مفيد : 156 و 160 و 178 و 182 - 183 و 186 و 211 و 222 ديده شود .
196 - از جمله در المسائل العكبريه : 59 ر .
197 - كشف القناع : 205 و 211 .
198 - نجاشي : 315 / ذريعة 21 : 375 .
199 - جوابات المسائل الموصلية الثالثة : 40 الف .
200 - رسالة في الرد على أصحاب العدد : 130 ب .
201 - رسالة في ابطال العمل باخبار الآحاد : 142 ب .