در كتاب المقنع آمده است : « پس اگر مرتهن رهن را نابود كند - بدون آنكه خودش از ميان برود - وظيفه دارد كه اگر افزوده دارد ، آن را به رهن گذارنده بپردازد و اگر با مقدار حقش برابر است . . . » ادامهء عبارت ، همانند حديث پيشين است .
1383 - ( 3 ) اسحاق بن عمار گويد : « از امام موسى بن جعفر عليه السلام سؤال كردم : شخصى در مقابل صد درهم چيزى را با ارزش سيصد درهم به رهن مىگذارد . جنس به رهن گذاشته شده نابود مىشود . آيا مرتهن بايد دويست درهم به صاحب آن بپردازد ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ؛ زيرا چيز بيشترى را به رهن گرفته و آن را تباه كرده است .
گفتم : نيمى از رهن نابود مىشود .
امام عليه السلام فرمود : به همين روش محاسبه مىشود .
گفتم : آيا بايد افزوده را به يكديگر بپردازند ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى . »
1384 - ( 4 ) عبدالله بن حكم گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى در برابر هزار درهم چيزى را با ارزش دو هزار درهم نزد ديگرى به رهن مىگذارد . آنگاه مال به رهن گذاشته شده نابود مىشود .
امام عليه السلام فرمود : رهن گذارنده افزودهء آنچه را به رهن گذاشته ، از مرتهن درخواست مىكند و اگر رهن كمتر از مالى باشد كه براى آن به رهن گذاشته شده است ، مرتهن افزودهء حق خويش را از رهن گذارنده درخواست مىكند و اگر با هم برابر باشند ، پس رهن در مقابل مالى است كه برايش رهن گذاشته شده است . »
1385 - ( 5 ) موسى بن اسماعيل بن موسى بن جعفر عليه السلام از پدرش عليه السلام از نياكانش عليهم السلام روايت مىكند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « رهن در برابر بدهى است كه براى آن به رهن گذاشته شده است . اگر در اختيار مرتهن بيشتر از بدهى است كه پرداخته ، افزودهء آن را به راهن مىپردازد و اگر در اختيار وى كمتر است ، رهن گذارنده افزودهء حق مرتهن را به وى مىپردازد و اگر رهن و مالى را كه مرتهن پرداخته است از نظر ارزش برابر باشند ، پس رهن در برابر بدهى است . »
ارجاعات
گذشت و مىآيد :
در روايات باب پيشين و روايات باب بعدى ، مطالبى بر اين بحث دلالت مىكند ؛ ملاحظه كنيد .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 831
مساهمون: السيد البروجردي
ص٨٣١